Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अखण्डितप्रतापास्ते जायन्ते नात्र संशयः । गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती

Transliteration

akhaṇḍitapratāpāste jāyante nātra saṃśayaḥ | gaṅgā kanakhale puṇyā kurukṣetre sarasvatī

Translation

يولدون ببهاءٍ لا ينكسر—لا ريب في ذلك. فالغانغا مقدّسة في كاناخالا، وسَرَسْوَتِي مقدّسة في كوروكشيترا.

Word by Word

• अखण्डित-प्रतापाः: of unbroken glory/power
• अखण्डित-प्रतापाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अखण्डित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √खण्ड् (धातु) क्त, अ-निषेध) + प्रताप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (‘अखण्डितः प्रतापः’ यस्य)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; सर्वनाम

• जायन्ते: are born / come to be
• जायन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)

• अत्र: here / in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place: ‘here/in this matter’)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्

• गङ्गा: Gaṅgā
• गङ्गा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्

• कनखले: in Kanakhala
• कनखले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कनखल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम् (स्थाननाम)

• पुण्या: holy
• पुण्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्; विशेषणम्

• कुरुक्षेत्रे: in Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम् (स्थाननाम)

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्

Speaker

Mārkaṇḍeya (contextual attribution within Revā Khaṇḍa)

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Kanakhala
• Kurukṣetra
• Sarasvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha merit manifests as enduring brilliance and strength, and sacredness is often localized to specific famed sites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kanakhala on the Gaṅgā and Kurukṣetra associated with Sarasvatī are explicitly named as holy loci.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse highlights recognized tīrtha-locations and the resulting fruit of merit.