Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

Devanagari script

आग्नेयं धूपदीपाद्यं वायव्यं चन्दनादिकम् । पार्थिवं कन्दमूलाद्यं वानस्पत्यं फलात्मकम्

Transliteration

āgneyaṃ dhūpadīpādyaṃ vāyavyaṃ candanādikam | pārthivaṃ kandamūlādyaṃ vānaspatyaṃ phalātmakam

Translation

أمّا القرابين التابعة لمبدأ النار فهي البخور والمصابيح وما شابه؛ وأمّا التابعة لمبدأ الريح فهي خشب الصندل وما يماثله من الطيب. والقرابين الأرضية هي الدرنات والجذور ونحوها؛ وأمّا النباتية فهي الثمار بذاتها.

Word by Word

• आग्नेयम्: fiery; Agni-related
• आग्नेयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आग्नेय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• धूपदीपाद्यम्: incense, lamp, etc. (items beginning with)
• धूपदीपाद्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धूप (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; आदि-तत्पुरुष (धूपदीप-आदि यत्)

• वायव्यम्: wind-related
• वायव्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वायव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• चन्दनादिकम्: sandalwood, etc.
• चन्दनादिकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चन्दन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; आदि-तत्पुरुष (चन्दन-आदि यत्)

• पार्थिवम्: earth-related
• पार्थिवम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• कन्दमूलाद्यम्: tubers and roots, etc.
• कन्दमूलाद्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कन्द (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; आदि-तत्पुरुष (कन्दमूल-आदि यत्)

• वानस्पत्यम्: plant-derived
• वानस्पत्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वानस्पत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• फलात्मकम्: consisting of fruits; fruit-based
• फलात्मकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: फल (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ (फल-आत्मक = फलस्वरूप)

Speaker

Unspecified (Revākhaṇḍa narrative voice; likely a Purāṇic teacher addressing a king/devotee in context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-associated Śiva-tīrthas

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A compact pilgrimage pūjā setup: incense smoke rising (agni), a lit oil lamp, sandal paste being applied (vāyu/fragrance), a tray of roots and tubers (earth), and a basket of fruits (vegetal), all before a Śiva-liṅga near a riverbank.

Characters & Entities

• Śiva (implied through pūjā context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva-pūjā is harmonized by offering substances aligned with cosmic elements—devotion expressed through orderly, sattvic materials.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā region (Narmadā corridor) within the Āvantya Khaṇḍa context, where Śaiva worship and its merits are taught.

What ritualistic prescription is mentioned?

A classification of pūjā-upacāras: dhūpa/dīpa (āgneya), candana (vāyavya), roots/tubers (pārthiva), and fruits (vānaspatya) as suitable offerings.