Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 130

Devanagari script

निर्वाप्य तद्बाणपुरं रेवया सह संगता । तत्र स्नात्वा महाराज विधिना मन्त्रसंयुतः

Transliteration

nirvāpya tadbāṇapuraṃ revayā saha saṃgatā | tatra snātvā mahārāja vidhinā mantrasaṃyutaḥ

Translation

وبعد أن أطفأتْ تلك «بانابورا» (Bāṇapura) واتّحدتْ مع «ريفا» (Revā)، (يمضي نهر جْفالا). هناك، أيها الملك العظيم، إذا اغتسلتَ على وفق السنّة المقرّرة مقرونًا بالمانترات—

Word by Word

• निर्वाप्य: having quenched/extinguished
• निर्वाप्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्-वा (धातु) → निर्वाप्य (क्त्वान्त)
• Form: अव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययः), पूर्वकालिक-क्रिया; ‘having extinguished/quenched’

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (बाणपुरम् इति)

• बाणपुरम्: the city of Bāṇa (Bāṇapura)
• बाणपुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बाणपुर (प्रातिपदिक; बाण + पुर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: बाणस्य पुरम्)

• रेवया: with Revā (Narmadā)
• रेवया: Saha (Accompaniment/सहकारक)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• सह: together with
• सह: Saha (Accompaniment/सहकारक)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: उपसर्गसदृश-अव्यय; सहार्थक (with)

• संगता: joined, met, united
• संगता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-गम् (धातु) → संगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृवाचक-विशेषण (रेवा इति/नदी इति)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त)
• Form: अव्ययकृदन्त (क्त्वा), पूर्वकालिक-क्रिया; ‘having bathed’

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाराज (प्रातिपदिक; महा + राजन्)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (‘महान् राजा’)

• विधिना: by the prescribed rite/method
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण (means/manner)

• मन्त्रसंयुतः: accompanied by mantras
• मन्त्रसंयुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्रसंयुत (प्रातिपदिक; मन्त्र + संयुत)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (तृतीया-तत्पुरुषः/सह-भावः: मन्त्रैः संयुतः)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jvāleśvara sangama (Jvālā–Revā)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: The Jvālā stream merges into the Revā at a visible sangama; a kingly pilgrim and attendants prepare for ritual bathing, holding water pots and kusa, while priests chant mantras on the bank.

Characters & Entities

• Bāṇapura
• Revā (Narmadā)
• Jvālā River (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

At a tīrtha-sangama, disciplined bathing with mantra is presented as a direct means of receiving the site’s sanctifying power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Jvāleśvara region: the Jvālā river’s meeting with Revā (Narmadā), with Bāṇapura named in the sacred topography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) performed according to vidhi and joined with mantra-recitation.