Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

Devanagari script

तिलदाता च भोक्ता च नानापापैः प्रमुच्यते । तिलैरापूरयेल्लिङ्गं तिलतैलेन दीपदः । रुद्रलोकमवाप्नोति पुनात्या सप्तमं कुलम्

Transliteration

tiladātā ca bhoktā ca nānāpāpaiḥ pramucyate | tilairāpūrayelliṅgaṃ tilatailena dīpadaḥ | rudralokamavāpnoti punātyā saptamaṃ kulam

Translation

مُعطي السمسم وآكله كلاهما يتحرّر من ذنوب شتّى. فليملأ اللِّنگا بالسمسم، وليقدّم المصابيح بزيت السمسم؛ ينال عالم رودرا ويطهّر حتى الجيل السابع من سلالته.

Word by Word

• तिलदाता: giver of sesame
• तिलदाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + दाता (कृदन्त-प्रातिपदिक; दा धातु, तृच्)
• Form: तत्पुरुषः (तिलस्य दाता); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम्

• भोक्ता: enjoyer/eater (of it)
• भोक्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भुज् (धातु) ; भोक्तृ/भोक्ता (कृदन्त-प्रातिपदिक; तृच्)
• Form: कर्तरि तृच्-प्रत्ययान्तः (agent noun); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम्

• नानापापैः: from various sins (by/with various sins as cause)
• नानापापैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (नानाविधानि पापानि); नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) बहुवचनम्; हेतु/करण-भावः

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल/Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is freed)

• तिलैः: with sesame seeds
• तिलैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) बहुवचनम्; करणम्

• आपूरयेत्: should fill
• आपूरयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + पूर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्

• तिलतैलेन: with sesame oil
• तिलतैलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + तैल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (तिलस्य तैलम्); नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; करणम्

• दीपदः: giver of a lamp (one who offers a lamp)
• दीपदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त-प्रातिपदिक; दा धातु, क)
• Form: तत्पुरुषः (दीपं ददाति इति); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• रुद्रलोकम्: Rudra’s world
• रुद्रलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य लोकः); पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्

• अवाप्नोति: attains
• अवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल/Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पुनाति: purifies
• पुनाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पू (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल/Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात-अव्ययम् (also/even)

• सप्तमम्: the seventh
• सप्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: क्रमवाचक-विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘कुलम्’ इति विशेषणम्

• कुलम्: family/lineage
• कुलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tilādeśvara-tīrtha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Royal listener (context continues addressing Pārtha earlier)

Visual Art Cues

Scene: Devotees pour heaps of sesame over a Śiva-liṅga; rows of sesame-oil lamps illuminate the shrine; a priest distributes sesame prasāda; a subtle celestial vision hints at Rudraloka and ancestral uplift.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Rudra
• Tilādeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity and worship performed with devotion at a Śaiva tīrtha yield both personal purification and trans-generational uplift.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tilādeśvara tīrtha and its liṅga worship traditions within the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tila-dāna, consuming sesame in a sanctified context, offering sesame upon the liṅga, and dīpa-dāna using sesame oil.