Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

रोमाण्यशेषास्तव देवसङ्घा विद्याधरा नाथ तवाङ्घ्रिरेखाः । साङ्गाः समस्तास्तव देव वेदाः समास्थिताः सन्धिषु बाहुभूताः

romāṇyaśeṣāstava devasaṅghā vidyādharā nātha tavāṅghrirekhāḥ | sāṅgāḥ samastāstava deva vedāḥ samāsthitāḥ sandhiṣu bāhubhūtāḥ

كلُّ شعرةٍ من شعركَ جموعٌ من الآلهة؛ وخطوطُ قدميكَ هي الفيديادهارا (Vidyādhara)، يا ربّ. والڤيداتُ مع جميعِ أعضائها ثابتةٌ فيكَ يا ديفا—مستقرّةٌ في مفاصلكَ التي تصيرُ كأذرعٍ عظيمةٍ تحملُ الكلّ.

रोमाणिhairs
रोमाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरोमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विषय/अवयव-निर्देश
अशेषाःentire/all
अशेषाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘देवसङ्घाः’
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
देव-सङ्घाःhosts of gods
देव-सङ्घाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव-सङ्घ (प्रातिपदिक; देव + सङ्घ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृ/विषयपद
विद्याधराःVidyādharas
विद्याधराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्या-धर (प्रातिपदिक; विद्या + धर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समनाधिकरण (apposition)
नाथO Lord
नाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
अङ्घ्रि-रेखाःlines (marks) on the feet
अङ्घ्रि-रेखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्घ्रि-रेखा (प्रातिपदिक; अङ्घ्रि + रेखा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विषय/अवयव-निर्देश
स-अङ्गाःtogether with their limbs/auxiliaries
स-अङ्गाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + अङ्ग (प्रातिपदिक; उपसर्गसदृश ‘स’ = सहित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘वेदाः’; ‘अङ्गैः सहिताः’
समस्ताःall
समस्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘वेदाः’
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
देवO God
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
वेदाःthe Vedas
वेदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृ/विषयपद
समास्थिताःare well-established/are stationed
समास्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-स्था (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘स्थिताः’
सन्धिषुin the joints
सन्धिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसन्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; अधिकरण
बाहु-भूताःhaving become (your) arms / in the form of arms
बाहु-भूताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबाहु-भूत (प्रातिपदिक; बाहु + भूत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘वेदाः’; ‘बाहुरूपेण स्थिताः’

A devotee/sage praising the Supreme Lord (Viṣṇu/Nārāyaṇa) in Revā Khaṇḍa context

Tirtha: Revā tīrtha (Revākhaṇḍa)

Type: ghat

Scene: The Lord’s body is shown as a living mandala: hairs as countless devas; foot-lines as luminous vidyādharas; joints as strong supports where the Vedas with their limbs rest like articulated structures.

D
Deva-saṅghas (hosts of gods)
V
Vidyādharas
V
Vedas

FAQs

Scripture and the divine hosts are not separate from God; the Vedas themselves rest in Him, establishing His body as the ultimate ground of dharma.

The Revā (Narmadā) context frames the hymn, but this verse primarily glorifies the Lord’s all-containing form rather than a named tīrtha.

No direct prescription; it asserts Vedic authority as inherent in the Lord.