Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

पादौ धरित्री जठरं समस्तांल्लोकान् हृषीकेश विलोकयामः । जङ्घे वयं पादतलाङ्गुलीषु पिशाचयक्षोरगसिद्धसङ्घाः

pādau dharitrī jaṭharaṃ samastāṃllokān hṛṣīkeśa vilokayāmaḥ | jaṅghe vayaṃ pādatalāṅgulīṣu piśācayakṣoragasiddhasaṅghāḥ

قدماكَ هما الأرض؛ وبطنُكَ يضمُّ جميعَ العوالم—هكذا نراكَ يا هريشيكيشا (Hṛṣīkeśa). ونحنُ أنفسُنا في ساقَيْكَ، وعندَ باطنِ القدمِ وأصابعِها جموعُ البيشاتشا (piśāca) والياكشا (yakṣa) والناغا (nāga) والسِدّهة (siddha).

पादौ(your) two feet
पादौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विषय/अवयव-निर्देश
धरित्रीthe Earth
धरित्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधरित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समनाधिकरण (apposition)
जठरम्(your) belly
जठरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विषय/अवयव-निर्देश
समस्तान्all
समस्तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण—‘लोकान्’
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कर्म
हृषीकेशO Hṛṣīkeśa (Lord of the senses)
हृषीकेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहृषीक-ईश (प्रातिपदिक; हृषीक + ईश)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
विलोकयामःwe behold/see
विलोकयामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-लोक् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; परस्मैपद
जङ्घेin (your) two shanks/legs
जङ्घे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजङ्घा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), द्विवचन (जङ्घयोः अर्थे); अधिकरण
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृपद
पादतल-अङ्गुलीषुin the toes of the soles of the feet
पादतल-अङ्गुलीषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाद-तल-अङ्गुलि (प्रातिपदिक; पाद + तल + अङ्गुलि)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; अधिकरण
पिशाच-यक्ष-उरग-सिद्ध-सङ्घाःgroups of piśācas, yakṣas, serpents, and siddhas
पिशाच-यक्ष-उरग-सिद्ध-सङ्घाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिशाच + यक्ष + उरग + सिद्ध + सङ्घ (प्रातिपदिक; समाहार/समुच्चय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘सङ्घाः’ प्रधान; पूर्वपदानि षष्ठी-सम्बन्धे (of ...)

A devotee/sage praising the Supreme Lord (Viṣṇu/Nārāyaṇa) in Revā Khaṇḍa context

Tirtha: Revā tīrtha (Revākhaṇḍa)

Type: kshetra

Scene: A towering cosmic Lord: feet identified with Earth; the belly as a globe-like container of worlds; shanks hosting the speaking group (‘we’); at soles and toes, clustered piśācas, yakṣas, nāgas, and siddhas in distinct registers.

H
Hṛṣīkeśa
D
Dharitrī
P
Piśācas
Y
Yakṣas
U
Uraga (Nāgas)
S
Siddhas

FAQs

The cosmos—humans, spirits, and perfected beings alike—exists within the Lord; humility arises from seeing oneself as a small part of His vast form.

The chapter belongs to the Revā (Narmadā) sacred corpus, but the verse itself is cosmic rather than a localized tīrtha praise.

None; it is a contemplative cosmological stuti.