Shukla Yajur Veda — Adhyaya 8, Mantra 42
Rishi: Vājasaneyin school transmission (Ṛg-derived imagery).
Devata: Soma (as indavaḥ; also the kalasha as Soma’s seat).
Chandas: Predominantly Ṛg-style; metrical character present though used as operative Yajus.
Samhita Patha (Devanagari)
आ जि॑घ्र क॒लशं॑ म॒ह्या त्वा॑ विश॒न्त्विन्द॑वः। पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ सा न॑: स॒हस्रं॑ धुक्ष्वो॒रुधा॑रा॒ पय॑स्वती॒ पुन॒र्मा वि॑शताद्र॒यिः
Transliteration
ā́ jighra kaláśaṁ mahyā́ tvā viśántv índavaḥ | púnar ūrjā́ ní vartasva sā́ naḥ sahásraṁ dhukṣvorúdhārā páyasvatī púnar mā́ viśatād rayíḥ
Translation
اشمَمِ الإناءَ؛ ومن أجلي فلتدخلْكَ قطراتُ السُّوما. عُدْ ثانيةً بالقوّةِ المُغذّية (أورجا)؛ واحلِبْ لنا ألفَ ضعفٍ—واسعَ الجريان، غزيرَ اللبن؛ ولتدخلْني الثروةُ من جديد.
Padapatha (Word Analysis)
आ । जिघ्र । कलशम् । मह्यै । त्वा । विशन्तु । इन्दवः । पुनः । ऊर्जाः । नि । वर्तस्व । सा । नः । सहस्रम् । धुक्ष्व । उरु-धारा । पयस्वती । पुनः । मा । विशतात् । रयिः
Word by Word
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
जिघ्रsmell! (sniff)
जिघ्र:
—
TypeVerb
Rootघ्रा (धातु)
कलशम्the jar, vessel
कलशम्:
Karma
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक)
मह्याfor the great one / for the earth (Mahī)
मह्या:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
विशन्तुlet (them) enter
विशन्तु:
—
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
इन्दवःdrops (of Soma), soma-juices
इन्दवः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
पुनःagain
पुनः:
—
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
ऊर्जाwith strength, with nourishment
ऊर्जा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऊर्ज्/ऊर्जा (प्रातिपदिक)
निdown, back (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
वर्तस्वturn back! return!
वर्तस्व:
—
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
साshe/that (one)
सा:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सहस्रम्a thousand (abundance)
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
धुक्ष्वmilk out! yield!
धुक्ष्व:
—
TypeVerb
Rootदुह् (धातु)
उरुधाराhaving broad streams
उरुधारा:
Kartā
TypeAdjective
Rootउरु-धारा (प्रातिपदिक; समास)
पयस्वतीrich in milk/juice
पयस्वती:
Kartā
TypeAdjective
Rootपयस्-वती (प्रातिपदिक)
पुनःagain
पुनः:
—
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
माindeed, just (particle)
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय/निपात)
विशतात्let (it) enter
विशतात्:
—
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
रयिःwealth, abundance
रयिः:
Kartā
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
Soma (Indavaḥ)K
Kalaśa (Soma’s seat/vessel)Ś
Śrī/Rāyí (Wealth, prosperity)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary