Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 55

Rishi: Yājñavalkya-line (anukramaṇī-dependent)
Devata: Dundubhi with Indra and the Devas
Chandas: Triṣṭubh

उप॑ श्वासय पृथि॒वीमु॒त द्यां पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒ विष्ठि॑तं॒ जग॑त् । स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वैर्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑ सेध॒ शत्रू॑न्

úpa śvāsaya pṛthivī́m utá dyā́ṃ purutrā́ te manutāṃ víṣṭhitaṃ jágat | sá dundubhe sajū́r índreṇa deváir dūrā́d davī́yo ápa sedha śátrūn

أَطْنِنِ الأرضَ والسماءَ؛ ولْيُصْغِ إليكَ العالمُ القائمُ المتحرّكُ في كلِّ ناحيةٍ بعيدًا وواسعًا. أيها الطَّبل، متّحدًا مع إندرا والآلهة، اصْدُدِ الأعداءَ وادفعْهم بعيدًا—بعيدًا، بل أبعد.

उप॑ । श्वासय । पृथि॒वीम् । उ॒त । द्याम् । पु॒रु॒त्रा । ते॒ । म॒नु॒ताम् । विष्ठि॑तम् । जग॑त् । सः । दु॒न्दु॒भे । स॒जूः । इन्द्रे॑ण । दे॒वैः । दू॒रात् । दवी॑यः । अप॑ । सेध । शत्रू॑न्

उपnear, towards; (as preverb)
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप
श्वासयmake (it) breathe; animate
श्वासय:
TypeVerb
Rootश्वासय (√श्वस्/श्वास् + णिच्)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
द्याम्the sky, heaven
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ (दिव्)
पुरुत्राin many places, widely
पुरुत्रा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरुत्रा
तेof you, your
ते:
TypePronoun
Rootत्वद्
मनुताम्of men, of mankind
मनुताम्:
TypeNoun
Rootमनु (मनु + ताम्)
विष्ठितम्set/established, made to stand
विष्ठितम्:
Karma
TypeParticiple
Rootवि-√स्था (स्थाः) → विष्ठित
जगत्the moving world, creation
जगत्:
Karma
TypeNoun
Rootजगत्
he
:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
दुन्दुभेO drum (dundubhi)
दुन्दुभे:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदुन्दुभि
सजूर्together, in concord
सजूर्:
TypeIndeclinable
Rootसजूस्/सजूः
इन्द्रेणwith Indra
इन्द्रेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootइन्द्र
देवैःwith the gods
देवैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदेव
दूरात्from far away
दूरात्:
Apādāna
TypeIndeclinable (used as ablatival form)
Rootदूर
दवीयःfarther, more distant
दवीयः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootदवीयस्
अपaway; (as preverb)
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप
सेधward off, repel
सेध:
TypeVerb
Rootसेध (√सिध्/सेध् ‘to ward off, repel’)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु
D
Dundubhi
I
Indra
V
Viśve Devāḥ (the Gods collectively)
D
Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)