Mantra 4
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Indra (gomat)
Chandas: Gāyatrī-like invitatory cola with yajus graha-refrain
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्र॒ गोम॑न्नि॒हा या॑हि॒ पिबा॒ सोम॑ᳪ शतक्रतो । वि॒द्यद्भि॒र्ग्राव॑भिः सु॒तम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ गोम॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ गोम॑ते
Transliteration
índra gómann ihá yā́hi píbā sómaṃ śatakrato | vidyádbhir grā́vabhiḥ sutám | upayā́magṛhīto ’sī́ndrāya tvā́ gómat eṣá te yóniḥ índrāya tvā́ gómate
Translation
يا إندرا الغنيَّ بالأبقار، تعالَ إلى هنا؛ اشرب السُّوما، يا ذا المئةِ من القوى—المعصورَ بالحجارةِ اللامعة. مأخوذٌ بـ«أوباياما» أنتَ لإندرا الغنيِّ بالأبقار؛ هذا هو رحمُك؛ لإندرا الغنيِّ بالأبقار أنتَ!
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र । गोम॑न् । इ॒ह । आ॒ । या॒हि । पिब॑ । सोम॑म् । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ । वि॒द्यद्भिः । ग्राव॑भिः । सु॒तम् । उ॒प॒या॒म-गृ॑हीतः । अ॒सि । इन्द्रा॑य । त्वा । गोम॑ते । ए॒षः । ते॒ । योनि॑ः । इन्द्रा॑य । त्वा । गोम॑ते
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गोमत्O possessor of cows / rich in cattle
गोमत्:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootगोमत् (प्रातिपदिक; गो + मतुप्)
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह
आhither / towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
याहिcome
याहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
पिबdrink
पिब:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (पिबति) (धातु)
सोमम्Soma (juice)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
शतक्रतोO hundred-powered / of a hundred resolves
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक)
विद्यद्भिःwith skillful/knowing
विद्यद्भिः:
करण
TypeAdjective
Rootविद्यत् (प्रातिपदिक; √विद् ‘to know’ → विद्यत् ‘knowing/skillful’)
ग्रावभिःwith pressing-stones
ग्रावभिः:
करण
TypeNoun
Rootग्रावन्/ग्राव (प्रातिपदिक)
सुतम्the pressed (Soma)
सुतम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुत (प्रातिपदिक; √सु ‘to press’ → ‘pressed’)
उपयामगृहीतःtaken with the ‘upayāma’ formula (ritually received)
उपयामगृहीतः:
—
TypeAdjective (ritual technical)
Rootउपयाम-गृहीत (प्रातिपदिक; उपयाम + √ग्रह् ‘to seize’ → गृहीत, क्त)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
गोमतेfor the cattle-rich (Indra)
गोमते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (as noun-epithet)
Rootगोमत् (प्रातिपदिक)
एषःthis
एषः:
—
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
योनिःwomb; seat; resting-place
योनिः:
—
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
गोमतेfor the cattle-rich (Indra)
गोमते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (as noun-epithet)
Rootगोमत् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
I
Indra (Gomat)S
SomaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes