Shukla Yajur Veda — Adhyaya 25, Mantra 43
Rishi: Traditionally ascribed within Vājasaneyin transmission (often left unspecified for prose-like protective formulas).
Devata: Rakṣohā/Apotropaic (protective) intent; implicitly Agni/Indra as protectors in the rite.
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like cadence (ritual formula; exact metrical classification uncertain).
Samhita Patha (Devanagari)
मा त्वा॑ तपत्प्रि॒य आ॒त्माऽपि॒यन्तं॒ मा स्वधि॑तिस्त॒न्व आ ति॑ष्ठिपत्ते । मा ते॑ गृ॒ध्नुर॑विश॒स्ताऽति॒हाय॑ छि॒द्रा गात्रा॑ण्य॒सिना॒ मिथू॑ कः
Transliteration
mā tvā́ tapatpriyá ātmā́’piyántaṃ mā svádhitiḥ tanvá ā́ tiṣṭhipatte | mā té gṛdhnúr aviśastā́’ tihā́ya chidrá gā́trāṇy asínā mithū́ kaḥ
Translation
لا تَحْتَرِقْ ذاتُكَ الحبيبةُ إذ تمضي من ههنا، ولا تَقَعِ الفأسُ على جسدِكَ. ولا يَجْعَلِ المعتدونَ الشَّرِهون، وقد جاوزوك، أعضاءَكَ مُثْقَبةً بالسِّكِّين، في اضطرابٍ متداخلٍ بعضُه ببعض.
Padapatha (Word Analysis)
मा । त्वा॑ । तपत् । प्रि॒यः । आ॒त्मा । अ॒पि॒यन्त॑म् । मा । स्वधि॑तिः । त॒न्वः । आ । ति॒ष्ठि॒पत् । ते । मा । ते॑ । गृ॒ध्नुः । अ॒वि॒श॒स्ताः । अ॒ति॒हाय॑ । छि॒द्राः । गात्रा॑णि । अ॒सिना॑ । मिथू॑ । कः
Word by Word
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
तपत्may (it) burn / torment
तपत्:
Kartā
TypeVerb
Rootतप्
प्रियःdear (one)
प्रियः:
Kartā
TypeAdjective
Rootप्रिय
आत्माself
आत्मा:
Kartā
TypeNoun
Rootआत्मन्
अपिalso / even
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि
यन्तम्going / approaching
यन्तम्:
Karma
TypeKṛdanta (participle)
Rootयम् (गच्छति) / √या (याति) → यन्त् (वर्तमान कृदन्त-प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
स्वधितिःaxe
स्वधितिः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्वधिति
तन्वःof (your) body
तन्वः:
Apādāna
TypeNoun
Rootतनू
आtowards / onto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ
तिष्ठिपत्may (it) stand / fall upon
तिष्ठिपत्:
Kartā
TypeVerb
Rootस्था (तिष्ठति)
तेof you / for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
तेyour
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
गृध्नुःthe greedy one / seizer
गृध्नुः:
Kartā
TypeKṛdanta (agent noun/participle)
Rootगृध्
अविशःthe ram (sheep)
अविशः:
Kartā
TypeNoun
Rootअवि (अविः) / अविश् (वेदिक ‘sheep/ram’)
ताthose
ता:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
अतिहायhaving passed beyond / having left aside
अतिहाय:
—
TypeGerund
Rootअति-√हा (त्यजति) → अतिहाय (क्त्वा)
छिद्राperforated / wounded
छिद्रा:
Karma
TypeAdjective
Rootछिद्र
गात्राणिlimbs
गात्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootगात्र
असिनाwith a sword
असिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअसि
मिथूmutually / wrongly / in confusion
मिथू:
—
TypeIndeclinable
Rootमिथु
कःwho? / which one?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootक (किम्)
Entities Mentioned
A
AgniI
IndraR
Rakṣohā (apotropaic force)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes