Mantra 33
Rishi: Ṛgvedic provenance (vāja hymn material; seer per RV anukramaṇī).
Devata: Vāja / Vājapati (often Indra-associated).
Chandas: Triṣṭubh (ṛg-derived).
Samhita Patha (Devanagari)
वाजो॑ नो अ॒द्य प्र सु॑वाति॒ दानं॒ वाजो॑ दे॒वाँ२ ऋ॒तुभि॑: कल्पयाति । वाजो॒ हि मा॒ सर्व॑वीरं ज॒जान॒ विश्वा॒ आशा॒ वाज॑पतिर्जयेयम्
Transliteration
vā́jo no adyá prá suvāti dā́naṃ vā́jo devā́n ṛtúbhiḥ kalpayāti | vā́jo hí mā sárvavīraṃ jajā́na víśvā ā́śā vā́japatir jayeyam
Translation
ليدفعْ لنا فاجا اليومَ العطيّةَ؛ وليُرتِّبْ فاجا الآلهةَ وفقَ المواسم (ṛtu). فإنّ فاجا قد أنجبني ذا بطولةٍ شاملة؛ فليتني، بوصفي سيّدَ فاجا، أظفرُ بجميعِ الرغبات.
Padapatha (Word Analysis)
वाजः । नः । अद्य । प्र । सुवाति । दानम् । वाजः । देवान् । ऋतुभिः । कल्पयाति । वाजः । हि । मा । सर्ववीरम् । जजान । विश्वाः । आशाः । वाजपतिः । जयेयम् ।
Word by Word
वाजःstrength; prize; (personified) Vāja
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अद्यtoday
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य
प्रforth; forward (intensifier)
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र
सुवातिimpels; sets in motion; brings forth
सुवाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√सू (सुवति) / √सु (प्रसवने)
दानम्gift; giving
दानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
वाजःVāja (strength/prize)
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ऋतुभिःwith the seasons; by seasons
ऋतुभिः:
करण
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
कल्पयातिarranges; fits; sets in order
कल्पयाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√कॢप् (कल्पयति) [णिच्]
वाजःVāja
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
हिindeed; for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सर्ववीरम्possessing all heroes; rich in men/sons
सर्ववीरम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व-वीर (समास; प्रातिपदिक)
जजानhas begotten; has generated
जजान:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जजान) [परिपूर्ण/लिट्-रूप]
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्म (विशेष्य-आशाः) / कर्तृ (यदि ‘आशाः’ कर्तृ)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
आशाःdirections; hopes
आशाः:
कर्म/अधिकरण (व्याप्ति: ‘in all directions/hopes’)
TypeNoun
Rootआशा (प्रातिपदिक)
वाजपतिःlord of Vāja; lord of strength/prize
वाजपतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज-पति (समास; प्रातिपदिक)
जयेयम्may I win; may I conquer
जयेयम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जि (जयेयम्)
Entities Mentioned
V
VājaV
VājapatiI
Indra (associated)Ṛ
Ṛtus (Seasons)D
Devas (collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes