Shukla Yajur Veda — Adhyaya 18, Mantra 34
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution for the mantra-collection)
Devata: Vāja / the sacrificial winning-power (with implicit relation to the Devas as recipients)
Chandas: Mixed; late Saṃhitā-style prose-verse (anuṣṭubh-like cadence in parts)
Samhita Patha (Devanagari)
वाज॑ः पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नो॒ वाजो॑ दे॒वान् ह॒विषा॑ वर्धयाति । वाजो॒ हि मा॒ सर्व॑वीरं च॒कार॒ सर्वा॒ आशा॒ वाज॑पतिर्भवेयम्
Transliteration
vā́jaḥ purástād uta madhyató no vā́jo devā́n havíṣā vardhayāti | vā́jo hí mā sárvavīraṃ cakāra sárvā ā́śā vā́japatir bhaveyam ||
Translation
من المقدَّم، ومن الوسط أيضًا، ليُنمِّ لنا «فاجا» الآلهةَ بالقرابين (هَفِس). فإن «فاجا» قد جعلني ذا غِنى بكلِّ نسلٍ بطوليّ؛ وفي كلِّ جهة، وفي كلِّ رغبة، ليتني أصير سيِّد «فاجا» (فاجاپَتي).
Padapatha (Word Analysis)
वाजः । पुरस्तात् । उत । मध्यतः । नः । वाजः । देवान् । हविषा । वर्धयाति । वाजः । हि । मा । सर्ववीरम् । चकार । सर्वाः । आशाः । वाजपतिः । भव॑ेयम् ।
Word by Word
वाजःstrength / prize (as a personified power)
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
पुरस्तात्from the front; in front
पुरस्तात्:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्ययीभाव/निपात-प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
मध्यतःfrom the middle; in the midst
मध्यतः:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
वाजःVāja (strength/prize)
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
वर्धयातिincreases; makes prosper
वर्धयाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
वाजःVāja
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
हिindeed; for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
सर्ववीरम्possessing all heroes; endowed with all manly powers
सर्ववीरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसर्व-वीर (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय/बहुव्रीहि-भावः)
चकारhas made; made
चकार:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सर्वाःall
सर्वाः:
कर्म (आशाः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
आशाःhopes; wishes; expectations
आशाः:
कर्म (भवेयम्-सम्पाद्य/प्राप्तव्य-भावे)
TypeNoun
Rootआशा (प्रातिपदिक)
वाजपतिःlord of Vāja; lord of strength/prize
वाजपतिः:
कर्तृ (भवेयम्-कर्तृ)
TypeNoun
Rootवाज-पति (समास-प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुषः)
भवेयम्may I become
भवेयम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Entities Mentioned
V
VājaD
Devas (collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes