Rig Veda 7.75.4 — Mandala 7, Sukta 75, Mantra 4
Sukta 7.75
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Uṣas
Chandas: Triṣṭubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
एषा स्या युजाना पराकात्पञ्च क्षितीः परि सद्यो जिगाति । अभिपश्यन्ती वयुना जनानां दिवो दुहिता भुवनस्य पत्नी ॥
Transliteration
eṣā́ syā́ yujānā́ parākā́t páñca kṣitī́ḥ pári sadyó jigāti | abhí-paśyantī vayúnā jánānāṃ divó duhitā́ bhúvanasya pátnī ||
Translation
هي—مُسَخِّرةً نيرَها من بعيد—تُحيطُ سريعًا بالمساكن الخمس. مُبصِرةً دقائقَ التدبير (vayuna) لدى الناس، تمضي ابنةُ السماء—سيّدةُ العالَم، قرينةُ التكوّن.
Word by Word
एषाthis (she)
एषा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्याmay be / is (optative nuance)
स्या:
कर्तृ-सम्बन्धी (विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (धातु) / स्य (विधिलिङ्-आदेश)
युजानāyoking herself / being yoked (harnessing)
युजानā:
कर्तृ (एषा इत्यस्य विशेषणम्) / करण-भावः (युक्ता/संयुज्यमाना) संदर्भतः
TypeParticiple (Adjectival)
Rootयुज् (धातु) → युजान (वर्तमान-कृदन्त, आत्मनेपद)
पराकात्from afar
पराकात्:
अपादान
TypeIndeclinable (ablatival adverb) / Noun-form
Rootपराक (अव्यय/प्रातिपदिक ‘दूर’)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (क्षि॒तीः इत्यस्य)
TypeNumeral
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
क्षि॒तीःdwellings/regions; (often) the five tribes/peoples
क्षि॒तीः:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षिति (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
सद्यःat once
सद्यः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय)
जिगातिgoes, hastens, traverses
जिगाति:
कर्तृ (एषा)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → जिगाति (वेदिक-रूप; desiderative/intensive-like present)
अभिपश्यन्तीbeholding, looking upon
अभिपश्यन्ती:
कर्तृ (एषा इत्यस्य विशेषणम्) / क्रियासहचर
TypeParticiple (Adjectival)
Rootपश् (धातु) + अभि (उपसर्ग) → अभि-पश्यन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
वयुनाwith discernment/skill; with wise insight
वयुना:
करण
TypeNoun
Rootवयुन (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
जनानाम्of people, of men
जनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
TypeNoun
Rootजन (पुंलिङ्ग प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक ‘heaven’)
दुहिताdaughter
दुहिता:
कर्तृ/समानााधिकरण (एषा इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदुहितृ (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
भुवनस्यof the world/existence
भुवनस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootभुवन (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
पत्नीlady, mistress; wife
पत्नी:
कर्तृ/समानााधिकरण (एषा इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपत्नी (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.