Rig Veda 6.12.4: Mandala 6, Sukta 12, Mantra 4

Sukta 6.12

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)

Devata: Agni Jātavedas

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सास्माकेभिरेतरी न शूषैरग्निः ष्टवे दम आ जातवेदाः । द्र्वन्नो वन्वन्क्रत्वा नार्वोस्रः पितेव जारयायि यज्ञैः ॥

Transliteration

sāsmākébhir étarī ná śūṣáir agníḥ ṣṭave dáma ā́ jātávedāḥ | drváṇṇo vanván kratvā́ nā́rvó usrā́ḥ pitā́ iva jārayā́yi yajñáiḥ ||

Translation

بقُوانا المتوثّبة يَتقدّم كالمتحرّك السريع؛ أَغني، العارفُ بالمواليد (جاتافيداس)، يُنشَدُ له في بيتِ الكينونة. يَدفعُ إلى الأمام، ويَغلبُ بالإرادة، كجوادٍ جارٍ يَجلبُ أنوارَ الفجر؛ وكأبٍ يُنضِجُ اليَجْنَة (yajña) بقرابيننا حتى تشيخَ إلى تمامِ النضج.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one = Agni)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (स-आदेशः)

• अस्माकेभिः: with/through us (our)
• अस्माकेभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• एतरी: the goer/runner (swift one)
• एतरी: Kartā
• Type: Noun
• Root: एतृ (प्रातिपदिकम्)

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शूषैः: with impetuosities/energies
• शूषैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: शूष (प्रातिपदिकम्)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिकम्)

• ष्टवे: is praised / should be praised
• ष्टवे: —
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातुः)

• दमे: in the house/home
• दमे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिकम्)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ

• जातवेदाः: Jātavedas (Agni, knower of births)
• जातवेदाः: Kartā
• Type: Noun (epithet)
• Root: जात-वेदस् (प्रातिपदिकम्)

• द्रवत्: running, hastening
• द्रवत्: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: द्रु (धातुः)

• नः: to us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• वन्वन्: winning, conquering
• वन्वन्: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: वन् (धातुः)

• क्रत्वा: by might/will/resolve
• क्रत्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिकम्)

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अर्वोस्रः: like a ruddy/bright steed (swift horse)
• अर्वोस्रः: Kartā
• Type: Noun (epithet)
• Root: अर्वन्-उस्र (समास-प्रातिपदिकम्)

• पिता: a father
• पिता: Kartā
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिकम्)

• इव: as, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• जारयायि: to the son-in-law / to the beloved (lit. ‘to the wooer/lover’)
• जारयायि: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जरय्/जर (धातु-आधारित प्रातिपदिकम्)

• यज्ञैः: with sacrifices/offerings
• यज्ञैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिकम्)