HomeRig VedaMandala 5Sukta 54Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 5.54

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for Mandala 5 Atri hymns; specific verse-level attribution follows the sukta)
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 5.54; needs metrical confirmation per pada count)

युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । न यो युच्छति तिष्यो यथा दिवोऽस्मे रारन्त मरुतः सहस्रिणम् ॥

यु॒ष्माद॑त्तस्य मरुतो विचेतसो रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॒३॒॑ वय॑स्वतः । न यो युच्छ॑ति ति॒ष्यो॒३॒॑ यथा॑ दि॒वो॒३॒॑ऽस्मे रा॑रन्त मरुतः सह॒स्रिण॑म् ॥

yuṣmā́dattasya maruto vicetaso rāyáḥ syāma rathyò vayasvataḥ | na yó yúcchati tiṣyò yáthā divó ’smé rā́ranta marutaḥ sahasríṇam ||

يا آلَ ماروت، يا ذوي البصيرة المتلألئة؛ لِنَصِرْ أصحابَ الثروةِ التي هي عطاؤكم—صالحةً لعربةِ المسير وممتلئةً بقوّةِ الحياة. وكما أنّ نجمَ تِشْيَا في السماء لا يُحجَب، كذلك فلتَرِنَّ وتَثبُتْ فينا الوفرةُ الألفيّةُ التي تُطلِقونها.

यु॒ष्माऽद॑त्तस्य । म॒रु॒तः॒ । वि॒ऽचे॒त॒सः॒ । रा॒यः । स्या॒म॒ । र॒थ्यः॑ । वय॑स्वतः । न । यः । युच्छ॑ति । ति॒ष्यः॑ । यथा॑ । दि॒वः । अ॒स्मे इति॑ । रो॒र॒न्त॒ । म॒रु॒तः॒ । स॒ह॒स्रिण॑म् ॥युष्मादत्तस्य । मरुतः । विचेतसः । रायः । स्याम । रथ्यः । वयस्वतः । न । यः । युच्छति । तिष्यः । यथा । दिवः । अस्मे इति । रोरन्त । मरुतः । सहस्रिणम् ॥yuṣmādattasya | marutaḥ | vi-cetasaḥ | rāyaḥ | syāma | rathyaḥ | vayasvataḥ | na | yaḥ | yucchati | tiṣyaḥ | yathā | divaḥ | asme iti | roranta | marutaḥ | sahasriṇam

युष्मात्from you (pl.), from your side
युष्मात्:
अपादान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दत्तस्यof the given (gift), of what is bestowed
दत्तस्य:
सम्बन्ध (genitival)
TypeParticiple/Adjective
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त) / दत्त- (प्रातिपदिक)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
विचेतसःO discerning/wise ones
विचेतसः:
विशेषण (मरुतः) / सम्बोधन
TypeAdjective
Rootवि-चेतस् (प्रातिपदिक; ‘having discernment’)
रायःof wealth, of riches
रायः:
सम्बन्ध (genitival)
TypeNoun
Rootराय्/रायि- (प्रातिपदिक ‘wealth’)
स्यामmay we be
स्याम:
कर्तृ (वयं) / विधेय
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
रथ्यःchariot-worthy, having chariots
रथ्यः:
कर्तृ-विशेषण (वयं) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootरथ्य- (प्रातिपदिक; ‘fit for chariot/pertaining to chariot’)
वयस्वतःvigorous, full of vital power
वयस्वतः:
कर्तृ-विशेषण (वयं)
TypeAdjective
Rootवयस् + वत् → वयस्वत् (प्रातिपदिक ‘vigorous, full of vitality/strength’)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युच्छतिwithholds, holds back (does not grant)
युच्छति:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज्/युच्छ् (वेद. धातु; ‘to hold back/withhold, fail to give/aid’)
तिष्यःTisya (the star/deity)
तिष्यः:
कर्तृ (उपमान-वाक्ये)
TypeNoun
Rootतिष्य- (प्रातिपदिक; नक्षत्र/देवता ‘Tisya’)
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitival)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक ‘heaven, sky’)
अस्मेto us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रारन्तhave granted, have bestowed
रारन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootरा (धातु ‘to give, grant’) → रारन् (वेद. परिपूर्ण/आवृत्त-रूप) + त
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
सहस्रिणम्a thousandfold (gift/wealth), possessing thousands
सहस्रिणम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसहस्रिन् (प्रातिपदिक ‘thousand-fold/possessing thousands’)