Rig Veda 5.44.9 — Mandala 5, Sukta 44, Mantra 9

Sukta 5.44

Devata: Agni / the Foremost principle (agrimā) established in the waters; could align with Apām Napāt-Agni complex

Samhita Patha (Devanagari)

समुद्रमासामव तस्थे अग्रिमा न रिष्यति सवनं यस्मिन्नायता । अत्रा न हार्दि क्रवणस्य रेजते यत्रा मतिर्विद्यते पूतबन्धनी ॥

Transliteration

samudrám āsā́m áva tasthe agrimā́ ná riṣyati sávanam yásminn ā́yatā | átrā ná hā́rdi kravaṇásya rejate yátrā matír vidyáte pū́tabandhanī ||

Translation

لقد قام الأوّلُ ونزل على أعماقِ محيطهم؛ والسَّفَنَة (عصرُ السُّوما) التي اجتمعوا فيها لا تُصاب بأذى. هنا لا يرتجف القلبُ من خوفِ الآكل؛ حيث تُوجَد الفكرة—مطهَّرة، موثوقةٌ بقيْدِ الضبطِ القويم.

Word by Word

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• आसाम्: of these (fem.)
• आसाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अव: down; away; (as preverb)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव

• तस्थे: has stood; stands firm
• तस्थे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• अग्रिमा: the foremost; the first
• अग्रिमा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्रिम (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• रिष्यति: is harmed; perishes
• रिष्यति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रिष् (धातु)

• सवनम्: the pressing; Soma-pressing (rite)
• सवनम्: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक)

• यस्मिन्: in which
• यस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आयता: stretched/extended; set in order
• आयता: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Participle/Adjective
• Root: आ-यम् (धातु) / आयत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• हार्दि: in the heart
• हार्दि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक) → हार्दि (सप्तमी)

• क्रवणस्य: of the raw-flesh-eater; of the carrion-devourer (demon)
• क्रवणस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: क्रवण (प्रातिपदिक)

• रेजते: trembles; quivers
• रेजते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रेज् (धातु)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र

• मतिः: thought; insight
• मतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)

• विद्यते: is found; exists
• विद्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) / √विद् (सत्तायाम्: ‘to be found’)

• पूतबन्धनी: having purified bonds; with purifying ties (epithet of insight/rite)
• पूतबन्धनी: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective (compound)
• Root: पूत-बन्धनी (समास-प्रातिपदिक)