Rig Veda 5.41.13: Mandala 5, Sukta 41, Mantra 13

Sukta 5.41

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: The ‘great ones’ (mahāntaḥ) — collective divine powers previously invoked; implicit moral-cosmic governance

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

विदा चिन्नु महान्तो ये व एवा ब्रवाम दस्मा वार्यं दधानाः । वयश्चन सुभ्व आव यन्ति क्षुभा मर्तमनुयतं वधस्नैः ॥

Transliteration

vidā́ cit nu mahā́nto yé va evā́ bravāma dasmā́ vā́ryaṃ dádhānāḥ | váyaś caná su-bhvá ā́va yanti kṣubhā́ mártam anuyatáṃ vadhasnáiḥ ||

Translation

إنّ العِظامَ لَيَعْلَمون—أولئك هم خاصّتُك الذين عنهم نتكلّم—صُنّاعُ العجائب، حاملو الوفرةِ النفيسة. حتى الطيورُ ذاتُ التكوّنِ الحسن تهبط؛ غير أنّ القوى المُزَلزِلة تُطارِدُ الفانيَ الذي يتّبع على غير هُدى، بقُدَرِها الضاربة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विदा: he knows / he has found
• विदा: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (√विद् ‘जानना/पाना’)

• चित्: indeed, even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय) (< PIE *kʷid ‘indeed’)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय)

• महान्तः: the great (ones)
• महान्तः: कर्तृ (विदा इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: कर्तृ (महान्तः इत्यस्य विशेषण/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: to you / of you
• वः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (ब्रवामि इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• एव: just, indeed
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• ब्रवाम: we speak / we say
• ब्रवाम: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (√ब्रू ‘कथयति/वदति’)

• दस्माः: the wondrous (ones)
• दस्माः: सम्बोधन/कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘the wondrous ones’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दस्म (प्रातिपदिक; ‘अद्भुत/दक्ष’)

• वार्यम्: a choice boon / excellent gift
• वार्यम्: कर्म (दधानाः इत्यस्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वार्य (प्रातिपदिक < वर्/वृ ‘choose, excellent’)

• दधानाः: bearing, holding
• दधानाः: कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘bearing’)
• Type: Verb (participle)
• Root: धा (√धा ‘धारयति/दधाति’)

• वयः: vigor / vital power
• वयः: कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘vigor/strength’ as subject)
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• चन: also, even
• चन: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन (अव्यय; = च + न/नु, emphatic)

• सुभ्वे: to/into well-being, auspiciousness
• सुभ्वे: अधिकरण/सम्प्रदान (यन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सुभ्व (प्रातिपदिक; ‘सु-भ्व’ = ‘well-being/auspicious state’)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• यन्ति: they go / they come
• यन्ति: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (√या ‘गच्छति’)

• क्षुभा: with agitation, with shaking
• क्षुभा: करण (अनुयतं इत्यस्य)
• Type: Noun (instrumental) / verbal noun
• Root: क्षुभ् (√क्षुभ् ‘क्षोभयति/उद्वेजयति’)

• मर्तम्: the mortal
• मर्तम्: कर्म (अनुयतं इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)

• अनुयतम्: pursued, followed
• अनुयतम्: विशेषण (मर्तम्) / कर्म-सम्बन्ध
• Type: Verb (participle)
• Root: यत् (√यत् ‘प्रयत्न/नियमन’; with अनु- ‘follow/pursue’)

• वधस्नैः: with weapons / with slaying means
• वधस्नैः: करण
• Type: Noun
• Root: वधस्नि (प्रातिपदिक; ‘weapon/means of slaying’, from √वध् ‘to strike/kill’)