Rig Veda 3.58.3: Mandala 3, Sukta 58, Mantra 3

Sukta 3.58

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (cycle attribution)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सुयुग्भिरश्वैः सुवृता रथेन दस्राविमं शृणुतं श्लोकमद्रेः । किमङ्ग वां प्रत्यवर्तिं गमिष्ठाहुर्विप्रासो अश्विना पुराजाः ॥

Transliteration

suyúgbhir áśvaiḥ suvṛ́tā ráthena dásrāv imáṁ śṛṇutaṁ ślókám ádreḥ | kím áṅga vām práty avàrtiṁ gámiṣṭhā́hur víprāso aśvinā purājā́ḥ ||

Translation

بخيولٍ محكمةِ النير، وبمركبتِكما الحسنةِ الدوران، يا صانعي العجائب (دَسرا)، اصغيا إلى هذا القولِ المنطوقِ من حجرِ العصر (أَدري). فلماذا حقًّا يدعوكما الرُّؤاةُ المُلهَمونَ من سالفِ الدهر، يا أشفين، «الأسرعَ رجوعًا بالإجابة»؟

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सुयुग्भिः: with well-yoked (ones)
• सुयुग्भिः: करण
• Type: Adjective
• Root: सु-युग (प्रातिपदिक; युग < √युज्)

• अश्वैः: with horses
• अश्वैः: करण
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• सुवृता: well-protected / well-covered
• सुवृता: विशेषण (करणस्य)
• Type: Adjective
• Root: सु-वृत (PPP/कृदन्त; वृत < √वृ (वृणोति/वृणुते) ‘to cover/enclose; to choose’ → ‘well-covered/secure’)

• रथेन: with the chariot
• रथेन: करण
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• दस्रा: O wondrous/skillful ones (Aśvins)
• दस्रा: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शृणुतम्: hear (you two)!
• शृणुतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √श्रु (शृणोति)

• श्लोकम्: hymn/verse
• श्लोकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: श्लोक (प्रातिपदिक)

• अद्रेः: of the stone / of the pressing-stone
• अद्रेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अद्रि (प्रातिपदिक)

• किम्: what?
• किम्: कर्म (प्रश्नार्थ)
• Type: Pronoun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अङ्ग: pray/indeed
• अङ्ग: सम्बोधन/प्रयोग-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: अङ्ग (निपात)

• वाम्: of you two / to you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध (contextual)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• प्रति-अवर्तिम्: a turning-back/return (response)
• प्रति-अवर्तिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रति-अवर्ति (प्रातिपदिक; अवर्ति < √वृत/√वर्त ‘turning, return’)

• गमिष्ठा: most ready to come / quickest to come
• गमिष्ठा: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: गमिष्ठ (superlative adj.; गम < √गम्)

• आहुः: they have said / they say
• आहुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अह्/√ब्रू (Vedic: आहुः as perfect of √अह् ‘to say’)

• विप्रासः: inspired sages/poets
• विप्रासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• पुराजाः: born of old / ancient-born
• पुराजाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पुरा-ज (प्रातिपदिक; पुरा ‘formerly’ + ज < √जन् ‘be born’)