Rig Veda 10.75.8: Mandala 10, Sukta 75, Mantra 8

Sukta 10.75

Rishi: Sindhukṣit Praiyamedha

Devata: Sindhu

Chandas: Trishtubh

Samhita Patha (Devanagari)

स्वश्वा सिन्धुः सुरथा सुवासा हिरण्ययी सुकृता वाजिनीवती । ऊर्णावती युवतिः सीलमावत्युताधि वस्ते सुभगा मधुवृधम् ॥

Transliteration

sváśvā síndhuḥ suráthā suvā́sā hiraṇyáyī sukṛ́tā vājínīvatī | ūrṇā́vatī yuvatíḥ sī́lamāvaty utā́dhi vaste subhágā madhu-vṛ́dham ||

Translation

سِندهو غنيةٌ بالجياد، غنيةٌ بقوةِ المركبة، حسنةُ الكسوة؛ ذهبيةٌ، مُحكَمةُ الصنع، وافرةُ الامتلاء بالقوة. عذراءُ فتيةٌ، ذاتُ صوفٍ، راسخةُ السمت؛ تلبسُ على ذاتها بهاءً يزيدُ العسل—فلتُكسَ الروحُ بقوةٍ مضيئةٍ وبحلاوةٍ ناميةٍ على سننِ ṛta.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वश्वा: having good horses
• स्वश्वा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: स्वश्व (प्रातिपदिक; सु- + अश्व) अथवा बहुव्रीहि-समास

• सिन्धुः: the river Sindhu (Indus), the river
• सिन्धुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• सुरथा: having good chariots
• सुरथा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सुरथ (सु- + रथ) बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास

• सुवासा: well-clad, well-dressed
• सुवासा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सुवास (सु- + वास) बहुव्रीहि-समास

• हिरण्ययी: golden
• हिरण्ययी: Kartā
• Type: Adjective
• Root: हिरण्यय (हिरण्य + य) प्रातिपदिक

• सुकृता: well-made, well-formed
• सुकृता: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सुकृत (सु- + कृत) क्त-प्रत्ययान्त (कृ धातोः) — विशेषणरूपेण

• वाजिनीवती: rich in strength/prize (vājá), vigorous
• वाजिनीवती: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वाजिनीवत् (वाजिन् + वत्) प्रातिपदिक

• ऊर्णावती: wool-bearing; foaming/fleecy (with ‘wool’ = foam)
• ऊर्णावती: Kartā
• Type: Adjective
• Root: ऊर्णावत् (ऊर्णा + वत्) प्रातिपदिक

• युवतिः: a young woman
• युवतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: युवति (प्रातिपदिक)

• सीलमावती: possessing ‘śīlamā’ (grace/ornament/beauty; Vedic epithet)
• सीलमावती: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सीलमावत् (सीलमा + वत्) प्रातिपदिक (वैदिक-विशेषण)

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात/अव्यय)

• अधि: upon, over
• अधि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• वस्ते: she clothes herself; she puts on
• वस्ते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु) — ‘वस्’ (आच्छादने/वसने) आत्मनेपद

• सुभगा: fortunate, auspicious
• सुभगा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सुभग (सु- + भग) प्रातिपदिक

• मधुवृधम्: honey-increasing (garment/covering); a sweet-growing covering
• मधुवृधम्: Karma
• Type: Noun (object) / Adjective used substantively
• Root: मधुवृध (मधु + वृध) प्रातिपदिक; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास