Rig Veda 1.96.3 — Mandala 1, Sukta 96, Mantra 3
Sukta 1.96
Rishi: Parāśara Śāktya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
तमीळत प्रथमं यज्ञसाधं विश आरीराहुतमृञ्जसानम् । ऊर्जः पुत्रं भरतं सृप्रदानुं देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
Transliteration
tám īḷata prathamáṃ yajñá-sādhaṃ víśa ārī́r ā́hutam ṛñjasānám | ū́rjaḥ putráṃ bharatáṃ sṛprá-dānum devā́ agníṃ dhārayann dráviṇo-dām ||
Translation
إيّاه يسبّحون أولاً، مُنجِزَ اليَجْنَا؛ وقد أقامته الشعوبُ في المقدّمة—مُقَرَّباً، مُقَوَّماً، مُشْرِقاً. ابنُ أُورْج (القوّة)، الحاملُ، شديدُ العطاء؛ ثبّت الآلهةُ أَغْنِي، واهبَ فيضِ الوجود.
Word by Word
तम्him (that one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईळतthey praise / invoke
ईळत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootईळ् (स्तुतौ/प्रार्थनायाम्) धातु
प्रथमम्first
प्रथमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
यज्ञसाधम्accomplishing the sacrifice
यज्ञसाधम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयज्ञ-साध (प्रातिपदिक; यज्ञं साधयति इति)
विशःthe clans / peoples
विशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
आरीराहुःhave duly satisfied / have worshipped
आरीराहुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootराध्/राध् (सिद्धौ/आराधने) धातु; परिपूर्ण-रूपेण ‘आ-री-राह्’ (परिपूर्ण/रेडुप्लिकेटेड परस्मैपद)
हुतम्offered (as oblation)
हुतम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootहु (यज्ञे/होमने) धातु → क्त (कृदन्त) ‘हुत’
ऋञ्जसानम्making (things) straight/right; setting in order
ऋञ्जसानम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootऋञ्ज् (प्रसादने/अलङ्कारे/ऋजुकरणे) धातु → शानच् (आत्मनेपद-वर्तमान कृदन्त) ‘ऋञ्जसान’
ऊर्जःof nourishment / of strength
ऊर्जः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऊर्ज् (प्रातिपदिक)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
भरतम्bearing; sustaining
भरतम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootभृ (भरणे) धातु → शतृ (वर्तमान कृदन्त) ‘भरत्’
सृप्रदानुम्giving bright flame/energy; flame-bestowing
सृप्रदानुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसृप्र-दानु (प्रातिपदिक; ‘सृप्र’=ज्वाला/तेजस्, ‘दानु’=दानी/दातृ-स्वभावः) बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
धारयन्bearing; upholding
धारयन्:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootधृ (धारणे) धातु → शतृ (वर्तमान कृदन्त) ‘धारयन्त्’
द्रविणोदाम्the giver of wealth
द्रविणोदाम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootद्रविण-दा (प्रातिपदिक; ‘wealth-giver’)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.