Rig Veda 1.23.19: Mandala 1, Sukta 23, Mantra 19

Sukta 1.23

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional)

Devata: Āpaḥ (Waters)

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like expansion is possible here; commonly treated within the Āpaḥ sequence (exact scansion varies)

Samhita Patha (Devanagari)

अप्स्वन्तरमृतमप्सु भेषजमपामुत प्रशस्तये । देवा भवत वाजिनः ॥

Transliteration

apsv àntár amṛ́tam apsú bheṣajám apā́m utá práśastaye | devā́ bhavata vājínaḥ ||

Translation

في المياهِ الخلودُ، وفي المياهِ الشفاءُ. يا مياهُ، لأجلِ تمامِ تثبيتِنا وحُسنِ ثنائنا—كوني لنا قُوىً إلهيّةً ذاتَ ظَفَرٍ (vājin).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• अन्तः: within, inside
• अन्तः: अधिकरण (विशेषण/उपपद)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर् (अव्यय/उपसर्गीय-प्रातिपदिक)

• अमृतम्: the immortal (nectar), ambrosia
• अमृतम्: कर्म (स्तुत्य/प्रार्थ्य वस्तु)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक) < a- + मृत (√मृ ‘to die’)

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• भेषजम्: remedy, healing medicine
• भेषजम्: कर्म (स्तुत्य/प्रार्थ्य वस्तु)
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक)

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• प्रशस्तये: for praise, for glorification
• प्रशस्तये: सम्प्रदान (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: प्रशस्ति (प्रातिपदिक) < प्र-√शंस् ‘to praise’ (कृदन्त-निर्मित संज्ञा)

• देवाः: O gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) < √दिव् ‘to shine’

• भवत: be (become)
• भवत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भव)

• वाजिनः: prize-winning, strong, vigorous
• वाजिनः: कर्तृ-विशेषण (सम्बोधनार्थे) / विधेय-विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक) < वाज ‘prize/strength’