Rig Veda 1.145.5: Mandala 1, Sukta 145, Mantra 5
Sukta 1.145
Rishi: Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.145)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
स ईं मृगो अप्यो वनर्गुरुप त्वच्युपमस्यां नि धायि । व्यब्रवीद्वयुना मर्त्येभ्योऽग्निर्विद्वाँ ऋतचिद्धि सत्यः ॥
Transliteration
sá ī́ṃ mṛgó apyó vanargúr úpa tváci upa-masyā́ṃ ní dhāyi | vy àbravīd vayúnā mártyebhyo 'gnír vidvā́ṃ ṛtá-cid hí satyáḥ ||
Translation
هو—الصائدُ في المياه، الجائلُ في الغابة—وُضِع على السطح، في الغطاء الأقرب. ثم إن أغني، العارف، أفصح للبشر الفانين عن الأعمال الخفية؛ لأنه صادق، حتى في ناموسِ ṛta.
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-
ईम्indeed; just; him (enclitic emphasis)
ईम्:
—
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात/अव्यय)
मृगःthe wild beast; deer (metaphorically: Agni)
मृगः:
कर्तृ (सः … मृगः) / विशेषण-भावे
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
अप्यःwatery; belonging to the waters
अप्यः:
विशेषणम् (मृगस्य)
TypeAdjective
Rootअप्य (प्रातिपदिक; अप् ‘जल’ सम्बन्धी)
वनर्गुःwood-roamer; forest-wanderer
वनर्गुः:
कर्तृ (सः … वनर्गुः) / विशेषण-भावे
TypeNoun
Rootवनर्गु (प्रातिपदिक)
रूपःform; appearance
रूपः:
विशेष्य/विधेय (सः … रूपः) अथवा विशेषण-भावे
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
त्वचिin the skin; on the surface
त्वचि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
उपमस्याम्in the highest/uppermost (layer)
उपमस्याम्:
अधिकरण (त्वचि … उपमस्याम्) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootउपम (प्रातिपदिक)
निdown; in; firmly
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
धायिwas placed; was set
धायि:
कर्मणि/भावे (स्थापन-क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + नि
विapart; forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
अब्रवीत्spoke; declared
अब्रवीत्:
कर्तृ (अग्निः)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
वयुनाwith skill; with wise device/insight
वयुना:
करण
TypeNoun
Rootवयुन (प्रातिपदिक)
मर्त्येभ्यःto mortals
मर्त्येभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (Fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing; wise
विद्वान्:
विशेषणम् (अग्नेः)
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
ऋतचित्knowing the ṛta (cosmic order), indeed
ऋतचित्:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootऋत (प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय ‘even/indeed’)
हिfor; indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात/अव्यय)
सत्यःtrue; truthful
सत्यः:
विधेय-विशेषणम् (अग्निः … सत्यः)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.