Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

भरतागमनशङ्कानिवारणम् / Dispelling Suspicion about Bharata’s Arrival

Chitrakuta Encampment

अवतीर्य तु सालाग्रात्तस्मात्स समितिञ्जयः।लक्ष्मणः प्राञ्जलिर्भूत्वा तस्थौ रामस्य पार्श्वतः।।।।

avatīrya tu sālāgrāt tasmāt sa samitiñjayaḥ | lakṣmaṇaḥ prāñjalir bhūtvā tasthau rāmasya pārśvataḥ ||

حينئذٍ نزل لاكشمانا، قاهرُ المعارك، من قمة شجرة الشالا تلك، ووقف إلى جانب راما ويداه مضمومتان بخشوع.

अवतीर्यhaving descended
अवतीर्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootअव√तॄ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having descended’
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक
सालाग्रात्from the top of the sāla tree
सालाग्रात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootसाल + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सालस्य अग्रात्)
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान/From that)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
समितिञ्जयःthe conqueror in battle
समितिञ्जयः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rootसमिति + जय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (समितेः जयः) उपाधि/विशेषणवत्
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्राञ्जलिःwith folded palms
प्राञ्जलिः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (with folded hands)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having become’
तस्थौstood
तस्थौ:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पार्श्वतःby the side
पार्श्वतः:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (adverbial: ‘at/by the side’)

Lakshmana, the conqueror of foes, descended from the top of the sala tree and stood by the side of Rama with folded palms.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāma
Ś
Śāla tree (sāla)

FAQs

Dharma of respectful service: physical obedience is paired with inner reverence, shown by folded palms and standing by one’s elder.

Lakṣmaṇa follows Rāma’s instruction, comes down from the tree, and takes his place beside him respectfully.

Devotion and discipline—Lakṣmaṇa’s readiness to serve and maintain proper conduct.