Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

भरतागमनशङ्कानिवारणम् / Dispelling Suspicion about Bharata’s Arrival

Chitrakuta Encampment

वृक्षाग्रादवरोह त्वं कुरु लक्ष्मण मद्वचः।इतीव रामो धर्मात्मा सौमित्रिं तमुवाच ह।।।।

vṛkṣāgrād avaroha tvaṃ kuru lakṣmaṇa madvacaḥ | itīva rāmo dharmātmā saumitriṃ tam uvāca ha ||

«انزل من أعلى الشجرة يا لكشمانا، وافعل ما أقول.» هكذا خاطب راما ذو النفس الدارمية ساومِتري.

वृक्षाग्रात्from the top of the tree
वृक्षाग्रात्:
Apadana (अपादान/Ablative-source)
TypeNoun
Rootवृक्ष + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृक्षस्य अग्रात्)
अवरोहclimb down
अवरोह:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootअव√रुह् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
कुरुdo/follow
कुरु:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
मत्-वचःmy words
मत्-वचः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी-एकवचन-आदेश) + वचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मम वचः)
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (उद्धरण-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formवाक्य-समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
इवas/indeed
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (like/as; here: ‘as it were’)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि-सदृश-प्रयोगेऽपि प्रायः षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मः आत्मा यस्य) विशेषण
सौमित्रिम्(to) Saumitri (Lakshmana)
सौमित्रिम्:
Karma (कर्म/Object: person addressed/spoken to)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; पितृ-नाम-व्युत्पन्न (son of Sumitrā)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
indeed
:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/वृत्तान्तसूचक-अव्यय (emphatic particle)

Get off the tree-top, O Lakshmana, and do what I say said the righteous Rama.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa (Saumitrī)

FAQs

Dharma of ordered conduct (maryādā): in uncertainty, disciplined action and following rightful leadership prevent rashness.

Rāma directs Lakṣmaṇa to descend from his lookout position and follow instructions as the approaching party nears.

Rāma’s steady leadership and Lakṣmaṇa’s readiness to obey.