Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

भरद्वाजाश्रमे भरतसैन्यस्य दिव्यात्मिथ्यम् / Divine Hospitality to Bharata’s Army at Bharadvaja’s Hermitage

ततोऽभ्यवर्षन्त घना दिव्याः कुसुमवृष्टयः।दिव्यदुन्दुभिघोषश्च दिक्षु सर्वासु शुश्रुवे।।।।

tato ’bhyavarṣanta ghanā divyāḥ kusumavṛṣṭayaḥ | divyadundubhighoṣaś ca dikṣu sarvāsu śuśruve ||

ثم أمطرت سُحُبٌ سماويةٌ كثيفةٌ مطرًا من الزهور، وسُمِعَ دَوِيُّ الطبولِ الإلهيةِ في جميعِ الجهات.

ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
अभ्यवर्षन्तshowered, rained down
अभ्यवर्षन्त:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√वृष् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
घनाःclouds
घनाः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootघन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; subject
दिव्याःdivine, celestial
दिव्याः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; qualifies कुसुमवृष्टयः
कुसुमवृष्टयःshowers of flowers
कुसुमवृष्टयः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुसुम (प्रातिपदिक) + वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (षष्ठी: ‘कुसुमानां वृष्टिः’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (what was showered)
दिव्यदुन्दुभिघोषःsound of divine drums
दिव्यदुन्दुभिघोषः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + दुन्दुभि (प्रातिपदिक) + घोष (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (‘दिव्यस्य दुन्दुभेः घोषः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; subject of शुश्रुवे
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
दिक्षुin the directions
दिक्षु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; locative
सर्वासुin all
सर्वासु:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; qualifies दिक्षु
शुश्रुवेwas heard
शुश्रुवे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; impersonal sense ‘was heard’

Then divine clouds rolled in and showered celestial flowers. The sounds of heavenly gongs could be heard in every direction.

C
clouds (ghanāḥ)
D
directions (dik)

FAQs

Dharma is affirmed by cosmic approval: the tradition frames righteous hospitality and sacred intention as drawing celebratory signs from the divine realm.

The atmosphere becomes festive and supernatural—flowers fall and divine drums resound as the invoked beings participate.

Merit (puṇya) manifesting as auspicious signs, reflecting the sage’s purity and the worthiness of the guests.