Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

तमसातीरवासः

Night on the Bank of the Tamasa and the Stratagem to Elude the Citizens

अब्रवील्लक्ष्मणो रामं साक्षाद्धर्ममिवस्थितम्।रोचते मे तथा प्राज्ञ क्षिप्र मारुह्यतामिति।।2.46.24।।

abravīl lakṣmaṇo rāmaṁ sākṣād dharmam iva sthitam |

rocate me tathā prājña kṣipram āruhyatām iti ||2.46.24||

قال لاكشمانا لراما، القائم كأنه الدارما متجسّداً: «أيها الحكيم، يروق لي هذا الرأي؛ فلنسرع إلى ركوب العربة».

अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रामम्to Rama
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
साक्षात्as if in person / manifestly
साक्षात्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रत्यक्षार्थक (visibly/in person)
धर्मम्dharma/righteousness
धर्मम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान (object of comparison)
इवlike
इव:
Upamā-dyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (like/as)
स्थितम्standing/abiding
स्थितम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (रामम्)
रोचतेis pleasing/agreeable
रोचते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मेto me
मे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; ‘to me’ अर्थे दत्तिवत् प्रयोगः (ethical dative sense)
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/in that way)
प्राज्ञO wise one
प्राज्ञ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (quickly)
आरुह्यताम्let (us) mount
आरुह्यताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु)
Formलोट् (Imperative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन/बहुवचन-प्रयोगः (let us mount; polite/collective imperative)
इतिthus
इति:
Vākyānta-dyotaka (वाक्यान्तद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

Lakshmana said to Rama who was the very image of like righteousness O wise one, I like this (proposal). Let us quickly mount the chariot.

L
Lakshmana
R
Rama
D
Dharma

FAQs

Recognizing and affirming righteous conduct: Lakshmana endorses Rama’s dharmic decision and supports prompt action aligned with duty.

Lakshmana responds approvingly to the plan to depart swiftly by chariot.

Loyalty and discernment—Lakshmana’s steadfast support of Rama and his recognition of Rama’s righteousness.