Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Adhyaya 84The Gods’ Hymn after the Slaying of Mahishasura and the Goddess’ Boon

केनोपमा भवतु तेऽस्य पराक्रमस्य रूपं च शत्रुभयकार्यतिहारि कुत्र ।

चित्ते कृपा समरनिष्ठुरता च दृष्टा त्वय्येव देवि वरदे भुवनत्रयेऽपि ॥

kenopamā bhavatu te 'sya parākramasya rūpaṃ ca śatrubhayakāryatihāri kutra / citte kṛpā samaraniṣṭhuratā ca dṛṣṭā tvayyeva devi varade bhuvanatraye 'pi

بماذا تُقاس شجاعتكِ؟ وأين تُوجد صورةٌ تزيل العملَ المهيبَ المخيفَ للأعداء؟ في العوالم الثلاثة، يا إلهة، يا واهبةَ النِّعَم، لا يُرى اجتماعُ الرحمة في القلب والصرامة في القتال إلا فيكِ وحدكِ.

kenaby what?/with what?
kena:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter/Masculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); interrogative pronoun
upamācomparison/likeness
upamā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootupamā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bhavatumay it be
bhavatu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू)
FormImperative (लोट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
teof you/your
te:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive/Dative form; here Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन) in sense ‘of you’
asyaof this
asya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); demonstrative pronoun
parākramasyaof (your) valor
parākramasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootparākrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
rūpamform
rūpam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
śatru-bhaya-kāryati-hārithat which utterly removes the enemies’ fear-producing effect
śatru-bhaya-kāryati-hāri:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśatru (प्रातिपदिक) + bhaya (प्रातिपदिक) + kārya (प्रातिपदिक) + ati- (उपसर्ग) + hārin (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुषः: शत्रुभयस्य कार्यस्य अतिहारी (अत्यन्तं हरति)
kutrawhere?
kutra:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootkutra (अव्यय)
FormInterrogative adverb (प्रश्न-क्रियाविशेषण)
cittein the mind
citte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootcitta (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
kṛpācompassion
kṛpā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛpā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
samara-niṣṭhuratāharshness in battle
samara-niṣṭhuratā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक) + niṣṭhuratā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुषः: समरे निष्ठुरता
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
dṛṣṭāis seen/observed
dṛṣṭā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश्) (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
FormPast passive participle (क्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); used predicatively: ‘is seen’
tvayiin you
tvayi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormLocative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
evaalone/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-निपात)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
varadeO boon-giver
varade:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvaradā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन); ‘giver of boons’
bhuvana-trayein the three worlds
bhuvana-traye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhuvana (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); द्विगु-समासः: त्रयाणां भुवनानां समाहारः
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात)
Devas praising the Goddess (narrative voice within Devi Mahatmyam)

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Devi (Chandika/Durga)Devas (collectively)
Varadā Devi; Chandika/Durga as both gentle and fierce
ShaktismDivine attributesMercy and wrath harmonizedProtection

FAQs

The verse frames ideal sovereignty: tenderness toward devotees and corrective severity toward adharma can coexist without contradiction when grounded in cosmic welfare.

It is devotional-theological material embedded in sacred narrative (carita), not a cosmological enumeration; it supports the Purāṇic aim of teaching dharma through exemplary divine action.

The union of kṛpā (grace) and niṣṭhuratā (fierce discipline) mirrors inner sādhanā: compassion for the seeking self and uncompromising cutting down of inner ‘enemies’ (vices).