Shloka 21

Kṛpa’s Archery Display; Śikhaṇḍin Checked; Suketu Slain; Dhṛṣṭadyumna–Kṛtavarmā Clash (कृपशौर्य–पार्षतहार्दिक्ययुद्धम्)

Devanagari script

बिलस्थं कृष्णसर्प त्वं बाल्यात्‌ काछेन विध्यसि । महाविषं॑ पूर्णकोप॑ं यत्‌ पार्थ योद्धुमिच्छसि,“तुम यदि पूर्णतः क्रोधमें भरे हुए अर्जुनके साथ जूझना चाहते हो तो मूर्खतावश बिलमें बैठे हुए महाविषैले काले सर्पको किसी काठकी छड़ीसे बींध रहे हो

Transliteration

bilasthaṃ kṛṣṇasarpa tvaṃ bālyāt kāṣṭhena vidhyasi | mahāviṣaṃ pūrṇakopaṃ yat pārtha yoddhum icchasi ||

Translation

قال سنجيا: «بطيشِ الصبيان أنتَ تنخس بعصًا حيّةً سوداء شديدة السُّمّ، جاثمةً في جحرها. وكذلك إن كنتَ حقًّا تريد مقاتلة بارثا (أرجونا) وهو ممتلئ غضبًا—كأفعى عظيمة السُّمّ في ذروة هيجانها—فإنك تستدعي خطرًا سيرتدّ عليك.»

Word by Word

• बिलस्थम्: situated in a hole
• बिलस्थम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बिलस्थ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• कृष्णसर्पम्: black serpent
• कृष्णसर्पम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कृष्णसर्प
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta
• Type: Noun
• Root: युष्मद्
• Form: Nominative, Singular

• बाल्यात्: from childishness; out of folly
• बाल्यात्: Hetu (cause)
• Type: Noun
• Root: बाल्य
• Form: Neuter, Ablative, Singular

• काष्ठेन: with a stick/wooden staff
• काष्ठेन: Karana
• Type: Noun
• Root: काष्ठ
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• विध्यसि: you pierce; you stab
• Type: Verb
• Root: व्यध्
• Form: Present, Second, Singular, Parasmaipada, Active

• महाविषम्: highly venomous
• महाविषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: महाविष
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• पूर्णकोपम्: full of wrath; in complete rage
• पूर्णकोपम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पूर्णकोप
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• यत्: since; because; in that (you)
• Type: Indeclinable
• Root: यद्

• पार्थम्: Pārtha (Arjuna)
• पार्थम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पार्थ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• योद्धुम्: to fight
• Type: Verb
• Root: युध्
• Form: Tumun (infinitive)

• इच्छसि: you desire; you wish
• Type: Verb
• Root: इष्
• Form: Present, Second, Singular, Parasmaipada, Active

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Pārtha (Arjuna)
• black serpent (kṛṣṇasarpa)
• burrow/hole (bila)
• stick/wooden rod (kāṣṭha)