Shloka 52
अर्जुनस्य सैन्धवाभिमुखगमनम् तथा विन्दानुविन्दयोर्वधः
Arjuna’s advance toward Saindhava and the fall of Vinda–Anuvinda
स पाज्चजन्यो<च्युतवक्त्रवायुना भृशं सुपूर्णोदरनि:सृत ध्वनि: । जगत् सपातालवियद्दिगीश्ररं प्रकम्पयामास युगात्यये यथा,भगवान् श्रीकृष्णके मुखकी वायुसे भीतरी भाग भर जानेके कारण अत्यन्त भयंकर ध्वनि प्रकट करनेवाले पांचजन्यने आकाश, पाताल, दिशा और दिक्पालोंसहित सम्पूर्ण जगत्को कम्पित कर दिया, मानो प्रलयकाल आ गया हो
sa pāñcajanyo 'cyutavaktravāyunā bhṛśaṁ supūrṇodaraniḥsṛtadhvaniḥ | jagat sapātālaviyaddigīśvaraṁ prakampayāmāsa yugātyaye yathā ||
ثم إن صَدَفة پانتشاجانيا—وقد امتلأ جوفها بنَفَسٍ خرج من فم أچيوتا (كريشنا)—أطلقت زئيرًا هائلًا مُرعِبًا. فاهتزّ له العالم كلّه، مع پاتالا والسماء والجهات وحُرّاس الجهات، كأنّ پرلايا، نهاية الدهر، قد حلّت. وفي المناخ الأخلاقي للحرب كان ذلك النفخ إعلانًا للعزم، وضمانًا إلهيًّا بأنّ الدارما تُصان وتُؤيَّد فعلًا وسط الخراب.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse uses cosmic-scale imagery to show how a righteous resolve, when backed by divine steadiness (Acyuta), becomes a force that dispels hesitation and announces moral certainty in the midst of war.
Śrī Kṛṣṇa blows his conch Pāñcajanya; its thunderous sound reverberates so powerfully that it is described as shaking the sky, the netherworlds, and even the guardians of the directions—like a sign of cosmic upheaval.