Previous Verse
Next Verse

Shloka 116

Adhyāya 62: Sañjaya’s Admonition to Dhṛtarāṣṭra on Rāja-dharma and Consequence

तत्‌ सर्व यौवनाश्चस्य मान्धातु: क्षेत्रमुच्यते । सूर्य जहाँसे उदय होते थे और जहाँ जाकर अस्त होते थे, वह सारा-का-सारा प्रदेश युवनाश्वपुत्र मान्धाताका क्षेत्र (राज्य) कहलाता था

tat sarvaṃ yauvanāśvasya māndhātuḥ kṣetram ucyate | sūryaḥ yasmāt udayaṃ gacchati yatra ca gatvā astaṃ gacchati, sa sarvaḥ pradeśaḥ yauvanāśva-putra-māndhātuḥ kṣetram (rājyaṃ) iti kathyate |

قال نارادا: إن ذلك الامتداد كله كان يُعرف بأنه مملكة ماندھاتṛ، ابن يوفاناشفا. فالبلاد بأسرها—من حيث يُرى طلوع الشمس إلى حيث تمضي فتغيب—كانت تُذكر على أنها في سلطان ماندھاتṛ، مُجسِّدةً مثال الملك الذي لا تُقاس سيادته بالغلبة وحدها، بل بحماية العالم الموكول إليه على وجهٍ من النظام والرعاية.

तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वम्entire, all
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
यौवनाश्वस्यof Yuvanāśva
यौवनाश्वस्य:
Sambandha
TypeNoun (Proper)
Rootयौवनाश्व
FormMasculine, Genitive, Singular
मान्धातुःof Māndhātṛ
मान्धातुः:
Sambandha
TypeNoun (Proper)
Rootमान्धातृ
FormMasculine, Genitive, Singular
क्षेत्रम्territory, realm
क्षेत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
उच्यतेis called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Passive, Third, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
Y
Yuvanāśva
M
Māndhātṛ
S
Sūrya (the Sun)

Educational Q&A

The verse uses the image of the sun’s rise and set to express the ideal of expansive, orderly kingship: a ruler’s greatness is framed as guardianship over a vast, well-held realm, aligning sovereignty with dharmic responsibility rather than mere aggression.

Nārada describes the extent of King Māndhātṛ’s territory, identifying it as the whole region spanning from the place of sunrise to the place of sunset, thereby emphasizing Māndhātṛ’s legendary imperial stature.