Shloka 24
युधिष्ठिरकृष्णसंवादः — Yudhiṣṭhira’s Appeal and Kṛṣṇa’s Assurance
Droṇa-parva, Adhyāya 59
स चेन्ममार सृज्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया,वैत्य सृंजय! वे श्रीरामचन्द्रजी धर्म, ज्ञान, वैराग्य और ऐश्वर्य चारों बातोंमें तुमसे बहुत बढ़े-चढ़े थे और तुम्हारे पुत्रसे भी अधिक पुण्यात्मा थे। जब वे भी यहाँ नहीं रह सके, तब दूसरोंकी तो बात ही क्या है? अतः तुम यज्ञ एवं दान-दक्षिणासे रहित अपने पुत्रके लिये शोक न करो। नारदजीने राजा सूंजयसे यही बात कही
nārada uvāca | sa cen mamāra sṛñjaya caturbhadrataras tvayā, vaittya sṛñjaya! vai śrīrāmacandrajī dharma-jñāna-vairāgya-aiśvarya-catuṣṭayeṣu tumasmād bahutarāḥ, tava putrād api adhika-puṇyātmānaḥ āsan | yadā te ’pi iha na sthātuṃ śekuḥ, tad anyeṣāṃ tu kathāiva kā? ataḥ tvaṃ yajña-dāna-dakṣiṇā-rahitasya putrasya kṛte śokaṃ mā kṛthāḥ | nāradaḥ rājānaṃ sṛñjayaṃ evam uvāca ||
قال نارادا: «يا سِرِنْجَيا، يا من أنت من نسل فيتاهفيا، لقد مات ابنك؛ فلا تجزع. فحتى شري راماتشاندرا—وهو أرفع منك بكثير في الفضائل الأربع: الدارما، والمعرفة، والزهد (الفيراغيا)، والسلطان (الأيشواريا)، وهو أتقى من ابنك—لم يستطع أن يمكث هنا إلى الأبد. فإذا كان مثلُه لم يثبت، فماذا يُقال في غيره؟ فلا تغرق في الحزن على ابنك الذي مضى دون الثمار المُسندة من القربان، والصدقة، وعطايا الكهنة». هكذا وعظ نارادا الملك سِرِنْجَيا.
नारद उवाच
Educational Q&A
Narada teaches detachment grounded in impermanence: even the most righteous and powerful—exemplified by Rāma—cannot remain in the world forever, so excessive grief is misplaced. He also links a person’s end to the presence or absence of meritorious acts such as yajña, dāna, and dakṣiṇā.
Narada addresses King Sṛñjaya, who is mourning his son’s death. To console and instruct him, Narada cites Rāmacandra’s inability to stay in the world despite supreme virtues, and urges the king to restrain sorrow and reflect on dharma and merit.