Shloka 12
सहदेव-राधेय-संग्रामः; शल्य-प्रभावः; अलम्बुस-निवर्तनम्
Sahadeva and Karṇa; Śalya’s pressure; Alambusa’s interception
Devanagari script
अमर्षपूर्णस्त्वनिवृत्तयोधी शरासनी काज्चनवर्मधारी । अलम्बुष: सात्यकिं माधवाग्रय- मवारयद् राजवरो5भिपत्य,उस समय सोनेका कवच और धनुष धारण किये, युद्धसे कभी पीठ न दिखानेवाले, राजाओंमें श्रेष्ठ अलम्बुषने अमर्षमें भरकर मधुकुलके महान् वीर सात्यकिको सहसा सामने आकर रोका
Translation
حينئذٍ اندفع أَلَمْبُوشَةُ—وهو خيرُ الملوكِ بين الملوك—مرتديًا درعًا من ذهبٍ وقابضًا على قوسه، مقاتلًا لا يُدير ظهره للحرب قطّ. امتلأ غيظًا فوثب بغتةً إلى الأمام، واعترض سَاتْيَكِي، بطلَ عشيرةِ مَدْهُو العظيم، فحبسه عن التقدّم.
Word by Word
अमर्षपूर्णःfilled with anger/indignation
अमर्षपूर्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमर्षपूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अनिवृत्तयोधीone who does not turn back from battle
अनिवृत्तयोधी:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिवृत्तयोधिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
शरासनीbow (and arrows); bow-gear
शरासनी:
Karana
TypeNoun
Rootशरासन
FormNeuter, Nominative, Dual
काञ्चनवर्मधारीwearing golden armor
काञ्चनवर्मधारी:
Karta
TypeAdjective
Rootकाञ्चन-वर्म-धारिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
अलम्बुषःAlambusha
अलम्बुषः:
Karta
TypeNoun
Rootअलम्बुष
FormMasculine, Nominative, Singular
सात्यकिम्Satyaki
सात्यकिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Accusative, Singular
माधवाग्र्यम्the foremost among the Madhavas
माधवाग्र्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमाधव-अग्र्य
FormMasculine, Accusative, Singular
अवारयत्checked/stopped/obstructed
अवारयत्:
TypeVerb
Rootवृ (वारयति)
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
राजवरःbest of kings
राजवरः:
Karta
TypeNoun
Rootराज-वर
FormMasculine, Nominative, Singular
अभिपत्यhaving rushed upon/attacked
अभिपत्य:
TypeIndeclinable
Rootअभि-पत्
FormAbsolutive (Gerund), ल्यप्
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes