Shloka 124
Adhyāya 141 — Night duels: Śaineya and Bhūriśravas; Droṇi and Ghaṭotkaca; Bhīma and Duryodhana
कड्कबर्हिणवासोभिर्बलं व्यधमदर्जुन: । उस समय उन्होंने कंक और मोरकी पाँखोंसे युक्त नाराचोंद्वारा घोड़ों, हाथियों और मनुष्योंके शरीरोंको विदीर्ण करके सारी सेनाको तहस-नहस कर दिया ।। तद् बल॑ भरतश्रेष्ठ सवाजिद्विपमानवम्,भरतश्रेष्ठ] उस समय सावधान हुए इन्द्रकुमार कुन्तीपुत्र अर्जुनने हाथी, घोड़ों और मनुष्योंसे भरी हुई उस सेनाका संहार कर डाला
sañjaya uvāca | kaṅkabārhiṇavāsobhir balaṃ vyadhamad arjunaḥ | tad balaṃ bharataśreṣṭha savājidvipamānavam |
قال سانجيا: حطّم أرجونا ذلك الحشد بسهامٍ مُريَّشة بريش النسور وبزينةٍ من ريش الطاووس. يا خيرَ آلِ بهاراتا، شقّ أجساد الخيل والفيلة والرجال، وأسقط ذلك الجيش—المزدحم بالجياد وذوات الأنياب من الفيلة والمحاربين—حتى صار خرابًا. ويُبرز المقطع كفاءة المهارة القتالية القاتمة في الحرب: فالبأس يخدم قضيةً أوسع في إطار الدارما، لكنه يقتضي ثمنًا بشريًا مدمّرًا.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the paradox of dharmic warfare: extraordinary skill and resolve can be necessary to uphold a righteous cause, yet the means remain destructive. It invites reflection on responsibility, restraint, and the heavy moral weight borne even by justified combat.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Arjuna, using arrows with distinctive feather-fletching, devastates an opposing formation packed with horses, elephants, and soldiers, effectively routing and annihilating that section of the army.