Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

भूरिश्रवसः गर्हा, प्रायोपवेशः, सात्यकिकृतशिरच्छेदः

Bhūriśravas’s Censure, Prāyopaveśa, and Sātyaki’s Beheading

दुर्मर्षणं द्वादशभिरष्टाभिश्न विविंशतिम्‌ । सत्यव्रतं च नवभिर्विजयं दशभि: शरै:,उन्होंने द्रोणाचार्यको तीन, दुःसहको नौ, विकर्णको पचीस, चित्रसेनको सात, दुर्मीषणको बारह, विविंशतिको आठ, सत्यव्रतको नौ तथा विजयको दस बाणोंसे घायल किया

sañjaya uvāca | durmarṣaṇaṃ dvādaśabhir aṣṭābhiś ca viviṃśatim | satyavrataṃ ca navabhir vijayaṃ daśabhiḥ śaraiḥ |

قال سنجيا: وضرب دُرْمَرْشَنَةَ باثني عشر سهماً، وفيفيمشَتي بثمانية، وسَتْيَفْرَتَةَ بتسعة، ووِجَيَةَ بعشرة. وفي زحمة القتال الكئيبة تُفرِدُ الرشقاتُ المحسوبةُ خصوماً بأسمائهم واحداً بعد واحد، مُظهِرةً كيف انكمش «دارما» الحرب إلى عنفٍ منضبطٍ وإلى جردٍ لا يرحم للأذى.

दुर्मर्षणम्Durmarṣaṇa (a person, as object)
दुर्मर्षणम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्मर्षण
FormMasculine, Accusative, Singular
द्वादशभिःwith twelve (arrows)
द्वादशभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootद्वादश
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
अष्टाभिःwith eight (arrows)
अष्टाभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootअष्ट
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
विविंशतिम्Viviṃśati (a person, as object)
विविंशतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootविविंशति
FormMasculine, Accusative, Singular
सत्यव्रतम्Satyavrata (a person, as object)
सत्यव्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्यव्रत
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नवभिःwith nine (arrows)
नवभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootनव
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
विजयम्Vijaya (a person, as object)
विजयम्:
Karma
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Accusative, Singular
दशभिःwith ten (arrows)
दशभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootदश
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Durmarṣaṇa
V
Viviṃśati
S
Satyavrata
V
Vijaya
Ś
śara (arrows)

Educational Q&A

The verse underscores the Mahābhārata’s stark wartime ethic: prowess is expressed as controlled, deliberate action, yet the moral cost is implicit—dharma in battle becomes a duty-bound precision that still results in suffering for named individuals.

Sañjaya reports a sequence of battlefield strikes in which a warrior wounds specific opponents—Durmarṣaṇa, Viviṃśati, Satyavrata, and Vijaya—each with a stated number of arrows, emphasizing the intensity and methodical nature of the combat.