Adhyaya 56
Varaha PuranaAdhyaya 5616 Shlokas

Adhyaya 56: Ritual Procedure for the Dhanyavrata (Prosperity Vow)

Dhanyavrata-vidhiḥ

Ritual-Manual

在《普拉那》式的教诲框架中,伐罗诃(Varāha)向大地女神毗提毗(Pṛthivī)开示,本章借阿伽斯提耶(Agastya)之口传授“达尼亚誓”(Dhanyavrata)。经文规定从摩伽希尔沙月(Mārgaśīrṣa)白半月初一(śukla-pakṣa pratipad)起行,依次实行:夜间持戒(nakta)、礼敬毗湿奴(Viṣṇu)与火神阿耆尼(Agni),并以咒语逐肢对应阇那尔达那(Janārdana)——足、腹、胸、臂、首及其遍满。又须建置火供坛(homa-kuṇḍa),按所授咒语行火供。饮食戒律随月而异(含酥油相关食物、乳粥pāyasa与炒粉saktu),最后以布施作结:奉献金制火像并恭敬一位婆罗门(brāhmaṇa)。此誓被称能立得“丰饶”(dhanyatva),消除旧恶业,令诵者与听者同获利益;并举例说财神俱毗罗(Kubera,Dhanada)曾于前劫修行此法。

Primary Speakers

VarāhaPṛthivīAgastya

Key Concepts

Dhanyavrata (prosperity-producing vow)Nakta-vrata (night-only eating discipline)Viṣṇu–Agni co-worship (Viṣṇum agniṃ prapūjayet)Aṅga-nyāsa style mantra allocation to Janārdana’s limbsHoma-kuṇḍa construction and fire-offering protocolCāturmāsya-linked observance across lunar monthsDāna and brāhmaṇa-pūjā as ritual completionPāpa-dahana (fire as purifier of prior demerit)Śravaṇa–pāṭha merit (benefit of hearing/reciting)

Shlokas in Adhyaya 56

Verse 1

अगस्त्य उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि धन्यव्रतम् अनुत्तमम् । येन सद्यो भवेद् धन्य अधन्योऽपि हि यो भवेत् ॥ ५६.१ ॥

阿伽斯提耶说道:“接下来我将宣说无上之誓戒,名为‘Dhanyavrata(得福誓)’;由此人能立刻成为‘dhanya’(有福、蒙祝),即便本为‘adhanya’(不幸者)亦可转为有福。”

Verse 2

मार्गशीर्षे सिते पक्षे प्रतिपद्यां तिथिर्भवेत् । तस्यां नक्तं प्रकुर्वीत विष्णुमग्निं प्रपूजयेत् ॥ ५६.२ ॥

在摩伽施尔沙月(Mārgaśīrṣa),于白半月(明分)逢初一日(Pratipadā)之时,当日应行“夜食”(naktam)之戒——昼间禁食、夜间进食——并如法礼敬毗湿奴(Viṣṇu)与火神阿耆尼(Agni)。

Verse 3

वैश्वानराय पादौ तु अग्नयेत्युदरं तथा । हविर्भुञ्जाय च उरो द्रविणोदेति वै भुजौ ॥ ५६.३ ॥

双足归于毗舍瓦那罗(Vaiśvānara);腹部亦名为“阿耆尼”(Agni)。胸部被称作“Havirbhuñj(食供者)”,而双臂确被名为“Draviṇodeti(财宝升起者)”。

Verse 4

संवर्त्तायेति च शिरो ज्वलनायेति सर्वतः । अभ्यर्च्यैवं विधानॆन देवदेवं जनार्दनम् ॥ ५६.४ ॥

诵念“Saṃvarttāya(劫变者)”与“Jvalanāya(炽燃者)”之圣名,依所规定之仪轨从诸方礼敬神首;如是当奉敬阇那尔达那(Janārdana),诸天之天。

Verse 5

तस्यैव पुरतः कुण्डं कारयित्वा विघानतः । होमं तत्र प्रकुर्वीत एभिर्मन्त्रैर्विचक्षणः ॥ ५६.५ ॥

就在彼处之前,当令无碍地建起火坛(kuṇḍa);通晓仪轨者应于彼处以这些真言行火供(homa)。

Verse 6

ततः संयावकं छन्नं भुञ्जीयाद् घृतसंयुतम् । कृष्णपक्षेऽप्येवमेव चातुर्मास्यं तु यावतः ॥ ५६.६ ॥

其后,当食用加以覆面并佐以酥油(ghṛta)的saṃyāvaka(简朴熟食)。在黑半月(kṛṣṇa-pakṣa)亦复如是,直至四月斋期(Cāturmāsya)圆满。

Verse 7

चैत्रादिषु च भुञ्जीत पायसं सघृतं बुधः । श्रावणादिषु सक्तूंश्च ततश्चैतत् समाप्यते ॥ ५६.७ ॥

自恰特罗月(Caitra)起之诸月,智者当食拌以酥油(ghṛta)的pāyasa(乳米甜粥);自室罗伐那月(Śrāvaṇa)起之诸月,则当食saktu(炒谷粉)。其后,此行持即告圆满。

Verse 8

समाप्ते तु व्रते वह्निं काञ्चनं कारयेद् बुधः । रक्तवस्त्रयुगच्छन्नं रक्तपुष्पानुलेपनम् ॥ ५६.८ ॥

誓行圆满之时,学者当命造金制阿耆尼(Agni,火神)圣像,以一对红衣覆之,并以红花涂饰供养。

Verse 9

कुङ्कुमेन तथा लिप्य ब्राह्मणं देवदेव च । सर्वावयवसम्पूर्णं ब्राह्मणं प्रियदर्शनम् ॥ ५६.९ ॥

同样地,以红花(kunkuma,藏红花)膏涂抹之后,应当礼敬婆罗门,并礼敬诸神之神——二者皆肢体圆满;婆罗门端严可观,令人欢喜。

Verse 10

पूजयित्वा विधानॆन रक्तवस्त्रयुगेन च । पश्चात् तं दापयेत् तस्य मन्त्रेणानेन बुद्धिमान् ॥ ५६.१० ॥

依照规定的仪轨礼拜供养,并奉上一对红色衣服之后,智者应当以此咒语使那供物转交给他。

Verse 11

धन्योऽस्मि धन्यकर्मास्मि धन्यचेष्टोऽस्मि धन्यवान् । धन्येनानेन चीर्णेन व्रतेन स्यां सदा सुखी ॥ ५६.११ ॥

“我真是有福;我的行为有福;我的努力有福;我蒙受祝福。凭此吉祥之誓愿(vrata)如法奉行,愿我时时得安乐。”

Verse 12

एवमुच्चार्य तं विप्रे न्यस्य कोशं महात्मनः । सद्यो धन्यत्वमाप्नोति योऽपि स्याद् भाग्यवर्जितः ॥ ५६.१२ ॥

婆罗门啊,如此诵念之后,又为大心者安置财库(基金),即便本来缺乏福运之人,也会立刻获得吉祥与兴盛。

Verse 13

इह जन्मनि सौभाग्यं धनं धान्यं च पुष्कलम् । अनेन कृतमात्रेण जायते नात्र संशयः ॥ ५६.१३ ॥

就在此生之中,福运生起——并得财富与丰足谷粮;仅仅行此一事便会成就,于此毫无疑惑。

Verse 14

प्राग्जन्मजनितं पापमग्निर्दहति तस्य ह । दग्धे पापे विमुक्तात्मा इह जन्मन्यसौ भवेत् ॥ ५६.१४ ॥

火确实焚尽由前世所生之罪。罪既烧尽,此人——灵性解脱——即于此生便成就如是。

Verse 15

योऽपीदं शृणुयान्नित्यं यश्च भक्त्या पठेद् द्विजः । उभौ ताविह लोके तु धन्यौ सद्यो भविष्यतः ॥ ५६.१५ ॥

凡恒常聆听此文者,以及以虔敬诵读之二生者(dvija)——二者在此世间确然将迅速成为有福而吉祥之人。

Verse 16

श्रूयते च व्रतं चैतच्चीर्णमासीन्महात्मना । धनदेन पुरा कल्पे शूद्रयोनौ स्थितेन तु ॥ ५६.१६ ॥

亦闻于传承:此一誓戒(vrata)在往昔劫中曾为大德财主天(Dhanada)所修持——当时他处于首陀罗之生。

Frequently Asked Questions

The chapter frames ritual discipline as a mechanism for social stability and personal flourishing: regulated consumption (nakta and month-specific foods), structured giving (dāna to a brāhmaṇa), and controlled fire-ritual (homa) are presented as practices that cultivate prosperity (dhanyatva) and reduce prior moral residue (pāpa). In an ecological-ethics framing consistent with Varāha–Pṛthivī discourse, the text implicitly links human restraint, orderly resource use (food rules), and ritualized fire to maintaining terrestrial well-being through regulated conduct rather than extraction or excess.

The vow begins in Mārgaśīrṣa during the śukla-pakṣa on pratipad tithi. The regimen references both śukla and kr̥ṣṇa pakṣa practice (“kr̥ṣṇa-pakṣe ’py evam eva”) and extends through a Cāturmāsya-linked period. It also specifies month-group dietary markers: in Caitra and subsequent months (caitrādiṣu) one eats pāyasa with ghṛta, and in Śrāvaṇa and subsequent months (śrāvaṇādiṣu) one eats saktu; the observance concludes after these prescriptions are completed.

Direct ecological vocabulary is not foregrounded, but an environmental-stewardship reading is supported by the chapter’s emphasis on restraint and regulated consumption (nakta, limited and prescribed foods), the controlled use of fire within a bounded ritual space (kuṇḍa and homa), and the redistribution of wealth/resources via dāna. Within the broader Varāha–Pṛthivī thematic frame, such prescriptions can be interpreted as minimizing disorderly use of resources and reinforcing reciprocal obligations that stabilize human–earth relations.

Agastya is the named speaker transmitting the vrata procedure. The chapter also references Dhanada (Kubera) as an exemplum, stating that he performed this vow in a prior kalpa while situated in a śūdra birth (śūdrayonau), emphasizing the vow’s accessibility and its association with prosperity across social conditions.