Adhyaya 11: Hospitality at Gauramukha’s Hermitage and the Power of the Wish-Fulfilling Jewel

Verse 1

श्रीवराह उवाच । ततस्तमीदृशं दृष्ट्वा तदा गौरमुखाश्रमम् । दुर्ज्जयश्चिन्तयामास रम्यमाश्रममण्डलम् ॥ ११.१ ॥

圣瓦拉哈说道：随后，杜尔阇耶见到如此的道场——高罗目佉之阿湿罗摩——便思量那道场境域的清丽可悦。

Verse 2

प्रविशाम्यत्र पश्यामि ऋषीन् परमधार्मिकान् । चिन्तयित्वा तदा राजा प्रविवेश तमाश्रमम् ॥ ११.२ ॥

“我当入此，得见至为持法的诸仙。”国王如此思惟，便进入那座道场。

Verse 3

तस्य प्रविष्टस्य ततो राज्ञः परमहर्षितः । चकार पूजां धर्मात्मा तदा गौरमुखो मुनिः ॥ ११.३ ॥

国王入内之后，行持正法的牟尼高罗目佉欢喜非常，便为他施行礼敬供养之迎接仪式。

Verse 4

स्वागतातिक्रियाः कृत्वा कथान्ते तं महामुनिः । स्वशक्त्या अहं नृपश्रेष्ठ सानुगस्य च भोजनम् ॥ ११.४ ॥

行毕诸般迎宾礼仪与相应的款待之后，在谈话将毕之时，大牟尼说道：“王中最胜者啊，依我之力，我将为你及随从一同备办饮食。”

Verse 5

करिष्यामि प्रमुच्यन्तां साधु वाह इति द्विजः । एवमुक्त्वा स्थितस्तूष्णीं स मुनिः संशितव्रतः ॥ ११.५ ॥

那位两次出生者（婆罗门）说道：“我将如此行；愿他们得解脱——善哉。”说罢，那位持戒坚固的圣贤默然伫立。

Verse 6

राजाऽपि तस्थौ तद्भक्त्या स्वसहायैः समन्वितः । अक्षौहिण्यो बलस्यास्य पञ्चमात्रास्तदा स्थिताः । अयं च तापसः किं मे दास्यते भोजनं त्विह ॥ ११.६ ॥

国王也留在那里，怀着对他的虔敬，并由自己的随从陪同。那时，他的军队有五支阿刹乌希尼（akṣauhiṇī）驻扎在旁。他心中思量：“这位苦行者在此将以何食供我？”

Verse 7

निमन्त्र्य दुर्जयं विप्रस्तदा गौरमुखो नृपम् । चिन्तयामास किं चास्य मया देयं तु भोजनम् ॥ ११.७ ॥

婆罗门高罗目迦（Gauramukha）邀请了杜尔阇耶王之后，便思忖道：“我当以何食供奉于他？”

Verse 8

एवं चिन्तयतस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः । स्थितो मनसि देवेशो हरिर्नारायणः प्रभुः ॥ ११.८ ॥

当那位内心已被熏修的大圣者如此思惟之时，诸天之主——哈利（Hari）、那罗延（Nārāyaṇa）、至上主宰——便安住于他的心中。

Verse 9

ततः संस्मृत्य मनसा देवं नारायणं तदा । तोषयामास गङ्गायां प्रविश्य मुनिसत्तमः ॥ ११.९ ॥

随后，这位最胜的牟尼在心中忆念那罗延神，便进入恒河（Gaṅgā），于彼时行作安抚与供奉之礼，以求悦纳。

Verse 10

धरण्युवाच । कथं गौरमुखो विष्णुं तोषयामास भूधर । एतन्मे कौतुकं श्रोतुं सम्यगिच्छा प्रवर्तते ॥ ११.१० ॥

大地女神达拉尼说道：“噢，Bhūdhara，Gauramukha 是如何令毗湿奴（Viṣṇu）欢喜的？我心中生起强烈愿望，想要如实、周全地听闻此事。”

Verse 11

नमोऽस्तु विष्णवे नित्यं नमस्ते पीतवाससे । नमस्ते चाद्यरूपाय नमस्ते जलरूपिणे ॥ ११.११ ॥

恒常礼敬毗湿奴（Viṣṇu）；礼敬汝，身披黄衣者。礼敬汝，具原初之形者；礼敬汝，具水之形者。

Verse 12

नमस्ते सर्वसंस्थाय नमस्ते जलशायिने । नमस्ते क्षितिरूपाय नमस्ते तेजसात्मने ॥ ११.१२ ॥

礼敬汝，诸安立之法的总依止者；礼敬汝，卧于水上者。礼敬汝，示现为大地之形者；礼敬汝，其本质为光辉（tejas）者。

Verse 13

नमस्ते वायुरूपाय नमस्ते व्योमरूपिणे । त्वं देवः सर्वभूतानां प्रभुस्त्वमसि हृरिच्छयः ॥ ११.१३ ॥

礼敬汝，具风之形者；礼敬汝，具虚空之形者。汝为一切众生之神圣临在；汝为主宰，住于心中，成为内在的驱策。

Verse 14

त्वमोङ्कारो वषट्कारः सर्वत्रैव च संस्थितः । त्वमादिः सर्वदेवानां तव चादिर्न विद्यते ॥ ११.१४ ॥

汝即圣音“唵”（Oṃ）与祭仪呼声“vaṣaṭ”；汝遍住一切处。汝为诸天之始，而于汝则不可得其始。

Verse 15

त्वं भूस्त्वं च भुवो देव त्वं जनस्त्वं महः स्मृतः । त्वं तपस्त्वं च सत्यं च त्वयि देव चराचरम् ॥ ११.१५ ॥

噢，天神啊，你是Bhū，也是Bhuvaḥ；你是Janaḥ，并被忆念为Mahaḥ。你是Tapas，也是Satya；噢，天神啊，一切动与不动的众生皆在你之中。

Verse 16

त्वत्तो भूतमिदं विश्वं त्वदुद्भूताऋगादयः । त्वत्तः शास्त्राणि जातानि त्वत्तो यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ॥ ११.१६ ॥

此整个宇宙由你而生；《梨俱吠陀》(Ṛg)及诸吠陀亦由你而起。诸般权威论典（śāstra）由你而生；一切祭祀仪轨（yajña）亦依你而立。

Verse 17

त्वत्तो वृक्षाः वीरुधश्च त्वत्तः सर्वा वनौषधिः । पशवः पक्षिणः सर्पास्त्वत्त एव जनार्दन ॥ ११.१७ ॥

树木与蔓生之草由你而生；一切林野药草亦由你而生。诸兽、群鸟与蛇类，同样唯由你而起，噢，阇那尔达那（Janārdana）。

Verse 18

ममापि देवदेवेश राजाऽदुर्जयसंज्ञितः । आगतोऽभ्यागतस्तस्य आतिथ्यं कर्तुमुत्सहे ॥ ११.१८ ॥

噢，诸神之主（Devadeveśa）啊，一位名为Durjaya的国王也以宾客之身来到我这里；我愿为他行宾主之礼（ātithya），尽我接待之责。

Verse 19

तस्य मे निर्धनस्याद्य देवदेव जगत्पते । भक्तिनम्रस्य देवेश कुरुष्वान्नाद्यसंचयम् ॥ ११.१९ ॥

噢，众神之神（Devadeva）、世界之主（Jagatpati）啊：今日我贫乏困顿，唯以虔敬俯首；噢，主神啊，愿你为我安排食物与诸般所需之资。

Verse 20

यं यं स्पृशामि हस्तेन यं यं पश्यामि चक्षुषा । वृक्षं वा तृणकन्दं वा तत्तदन्नं चतुर्विधम् ॥ ११.२० ॥

凡我以手所触、以眼所见——无论是树木，或草间之根茎块茎——彼彼皆化为食物，成四种形态。

Verse 21

तथा त्वन्यतमं वापि यद्ध्यातं मनसा मया । तत्सर्वं सिद्ध्यतां मह्यं नमस्ते परमेश्वर ॥ ११.२१ ॥

同样地，凡我于心中所观想之事——不论何类——愿一切皆为我成就。顶礼于汝，至上主宰。

Verse 22

इति स्तुत्या तु देवेशस्तुतोष जगतां पतिः । मुनेस्तस्य स्वकं रूपं दर्शयामास केशवः ॥ ११.२२ ॥

如是以彼赞颂之偈，天神之主、诸世界之君王心生欢喜；于是凯沙瓦向那位牟尼显现其自身本来之相。

Verse 23

उवाच सुप्रसन्नात्मा ब्रूहि विप्र वरं परम् । एवं श्रुत्वाऽक्षिणी यावदुन्मीलयति वै मुनिः ॥ ११.२३ ॥

其心极为澄明安泰，便说道：“噢，最胜婆罗门啊，宣说你所求的至上恩赐。”闻此，牟尼遂开始睁开双眼。

Verse 24

तदा शङ्खगदापाणिः पीतवासा जनार्दनः । गरुडस्थोऽपि तेजस्वी द्वादशादित्यसप्रभः ॥ ११.२४ ॥

尔时，阇那尔达那手执海螺与钉锤，身着黄衣；虽安坐迦楼罗之上，仍光辉炽盛，其威光可比十二阿底提耶。

Verse 25

दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता । यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥ ११.२५ ॥

若在天穹之中，千个太阳的光辉同时升起，也仅可比拟那位大心者的庄严辉耀。

Verse 26

तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा । ददर्श स मुनिर्देवि विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥ ११.२६ ॥

在那里，于一处之中，他见到整个宇宙，却又以多种方式分化呈现。噢，女神啊，那位牟尼惊异得双目圆睁而观之。

Verse 27

जगाम शिरसा देवं कृताञ्जलिरथाब्रवीत् । यदि मे वरदो देवो भूयाद् भक्तस्य केशव ॥ ११.२७ ॥

他俯首趋近于神，合掌恭敬，继而说道：“若赐福之神克舍婆肯垂怜赐我这虔信者一愿……”

Verse 28

इदानीमेष नृपतिर्यथा सबलवाहनः । ममाश्रमे कृताहारः श्वः प्रयाता स्वकं गृहम् ॥ ११.२८ ॥

如今这位国王连同其军旅与车乘，在我修行林庵中用过食后，明日将启程返回自己的宫家。

Verse 29

इत्युक्तस्तस्य देवेशो वरदः सम्बभूव ह । चित्तसिद्धिं ददौ तस्मै मणिं च सुमहाप्रभम् ॥ ११.२९ ॥

既如此陈请，诸天之主便确为其施赐恩愿者；赐予他“心成就”(citta-siddhi)之自在，并赐一枚光辉极盛的宝珠。

Verse 30

तं दत्त्वाऽन्तर्दधे देवः स च गौरमुखो मुनिः । जगाम चाश्रमं पुण्यं नाना ऋषिनिषेवितम् ॥ ११.३० ॥

赐予彼物之后，神祇便隐没不现；而名为高罗牟迦（Gauramukha）的牟尼前往一处清净圣林，众多圣仙（ṛṣi）常来栖止。

Verse 31

तत्र गत्वा स विप्रेन्द्रश्चिन्तयामास वै मुनिः । हिमवच्छिखराकारं महाभ्रमिव चोन्नतम् । शशाङ्करश्मिसङ्काशं गृहं वै शतभूमिकम् ॥ ११.३१ ॥

到达那里后，这位牟尼——婆罗门中之最胜者——沉思一座楼阁：高耸如大云，形若喜马拉雅之峰，光辉似月华，并且确然高达百层。

Verse 32

तादृशानां सहस्राणि लक्षकोट्यश्च सर्वशः । गृहानि निर्ममे विप्रो विष्णोर्लब्धवरस्तदा ॥ ११.३२ ॥

于是，那位婆罗门——既已从毗湿奴（Viṣṇu）得赐恩愿——便令各处兴建此类屋宅：成千上万，乃至数十万、数千万（koṭi）之多。

Verse 33

प्राकाराणि ततोऽपान्ते तल्लग्नोद्यानकानि च । कोकिलाकुलघुष्टानि नानाद्विजवराणि च । चम्पकाशोकपुन्नागनागकेशरवन्ति च ॥ ११.३३ ॥

随后，在外缘有围墙与相连的园林，群群鸠鸟（kokila）啼声回荡，园中充满诸多佳鸟；又遍布占波迦（campaka）、阿输迦（aśoka）、奔那伽（punnāga）与那伽计舍罗（nāgakeśara）等树丛。

Verse 34

नानाजात्यस्तथा वृक्षाः गृहोद्यानॆषु सर्वशः । हस्तिनां हस्तिशालाश्च तुरगाणां च मन्दुराः ॥ ११.३४ ॥

并且在诸宅园圃之中，处处皆有多种树木；又设有象厩以安置大象，并有马厩（mandura）以安置骏马。

Verse 35

चकार सञ्चयान् विप्रो नानाभक्ष्याणि सर्वशः । भक्ष्यं भोज्यं तथा लेह्यं चोष्यं बहुविधं तथा । चकारान्नाद्यनिचयं हेमपात्र्यश्च सर्वतः ॥ ११.३५ ॥

那位婆罗门在各处备下多种食物——可食之物、可嚼之餐、可舔之味、可吮之品，种类繁多；又在四方堆置熟备的粮馔，并陈设金制器皿。

Verse 36

एवं कृत्वा स विप्रस्तु राजानं भूरितेजसम् । उवाच सर्वसैन्यानि प्रविशन्तु गृहानिति ॥ ११.३६ ॥

如此安排之后，那位婆罗门对光辉威严的国王说道：“愿诸军尽入各自居处。”

Verse 37

एवमुक्तस्ततो राजा तद्गृहं पर्वतोपमम् । प्रविवेशान्तरेष्वन्ये भृत्या विविशुराशु वै ॥ ११.३७ ॥

王既受此言，便进入那座如山般宏伟的宅邸；其余侍从也迅速从内院诸处而入。

Verse 38

ततस्तेषु प्रविष्टेषु तदा गौरमुखो मुनिः । प्रगृह्य तं मणिं दिव्यं राजानं छेदमब्रवीत् ॥ ११.३८ ॥

随后，众人既已入内，圣者高罗牟迦手执那颗天赐宝珠，对车陀王开口说道。

Verse 39

मज्जनाभ्यवहारार्थं पथि श्रमकृते तथा । विलासिनीस्तथा दासान् प्रेषयिष्यामि ते नृप ॥ ११.३९ ॥

“为使你沐浴进食，并在途中消解疲劳，噢大王，我将遣送善于娱悦的女子（vilāsinī）以及仆从前往侍奉你。”

Verse 40

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रस्तं मणिं वैष्णवं शुभम् । एकान्ते स्थापयामास राज्ञस्तस्य प्रपश्चतः ॥ ११.४० ॥

说罢，那位婆罗门之首将吉祥的毗湿奴圣宝珠安置于幽静之处，国王在旁亲眼观看。

Verse 41

तस्मिन् स्थापितमात्रे तु मणौ शुद्धसमप्रभे । निश्चेरुर्योषितस्तत्र दिव्यरूपाः सहस्रशः ॥ ११.४१ ॥

然而那颗宝珠——以清净而均匀的光辉照耀——方一安置，那里便涌现出成千上万、具天界容貌的女子。

Verse 42

सुकुमाराङ्गरागाद्याः सुकुमारवराङ्गनाः । सुकपोलाः सुचार्व्यङ्ग्यः सुकेशान्ताः सुलोचनाः । काश्चित्सौवर्णपात्रीश्च गृहीत्वा संप्रatasthire ॥ ११.४२ ॥

那些柔美而高贵的女子，以香膏等精妙装饰，肢体柔软，面颊秀丽，身姿娴雅，发髻整齐，眼目清妍；她们遂起行，其中一些手持金制器皿而去。

Verse 43

एवं योषिद्गणास्तत्र नराः कर्मकरास्तथा । निर्जग्मुस्तस्य नृपतेः सर्वे भृत्या नृपस्य ह । केवलं भोजनं पूर्वं परिधानं च सर्वशः ॥ ११.४३ ॥

于是，那里的众女与作役之男子也都离开了那位国王——确是王的一切侍从——只携带先前的食粮与各自衣物而去。

Verse 44

ताः स्त्रियः सर्वभृत्यानां राजमार्गेण मज्जनं । ददुस्ते च नराश्वानां हस्तिनां च त्वरान्विताः ॥ ११.४४ ॥

那些女子沿着王道为一切随从安排沐浴之行列；并且急速之间，也为众人、马匹与大象备办所需。

Verse 45

नानाविधानि तूर्याणि तत्रावाद्यन्त सर्वशः । मज्जने नृपतेस्तत्र ननृतुश्चान्ययोषितः । अपराश्च जगुस्तत्र शक्रस्येव प्रमज्जतः ॥ ११.४५ ॥

在那里，四面八方奏响了种种乐器。国王行净浴沉浸之礼时，有些女子起舞，有些女子歌唱，宛如天帝因陀罗亲自沐浴一般。

Verse 46

एवं दिव्योपचारेण स्नात्वा राजा महामनाः । चिन्तयामास राजेन्द्रो विस्मयाविष्टचेतनः । किमिदं मुनिसामर्थ्यं तपसो वाऽथ वा मणेः ॥ ११.४६ ॥

如此，在神圣般的侍奉中沐浴之后，那位胸怀宏大的国王心神为惊异所摄，便思忖道：“诸牟尼竟有何等威力？这是苦行的果报，还是源于一颗摩尼宝珠？”

Verse 47

यथा च नृपतेः पूजा कृता तेन महर्षिणा । तद्वद्भृत्यजनस्यापि चकार मुनिसत्तमः ॥ ११.४८ ॥

正如那位大圣者为国王行了应有的礼敬，同样，这位最上牟尼也以同等之礼款待国王的侍从与随从众人。

Verse 48

यावत् स राजा बुभुजे सभृत्यबलवाहनः । तावदस्तगिरिं भानुर्जगामारुणसप्रभः ॥ ११.४९ ॥

当那位国王与侍从、军旅以及坐骑车乘一同享受（权势与安乐）之时，太阳也在同样的时刻——带着赤红的光辉——行至西方的落日之山。

Verse 49

ततस्तु रात्रिः समपद्यताधुना शरच्छशाङ्कोज्ज्वलऋक्षमण्डिता । करोति रागं स च रोहिणीधवः सुसङ्गतं सौम्यगुणेषु तापि च ॥ ११.५० ॥

随后夜晚降临，如今在秋月的辉映下，群星座座灿然装点。罗希尼之主——月神——点燃了相思与渴慕，虽与温柔之德相契，却也同时生出热意。

Verse 50

भृगूद्वहः कृष्णतरांशुभानुना सहोद्यातो दैत्यगुरुः सुराधिपः । अथान्तरात्पक्षगतो न राजते स्वभावयोगेन मतिस्तु देहिनाम् ॥ ११.५१ ॥

当婆利古族中最卓越者、阿修罗（代底耶）之师，与光芒转暗的太阳一同升起时，诸天之主一旦移入内侧（即被遮蔽）便不再辉耀。由此可知：对具身众生而言，心识在先天自性之力推动下，随其本有倾向而行。

Verse 51

सुरक्ततां भूमिसुतश्च मुञ्चते राहुः सिती चन्द्रमसोऽंशुभिः सितैः । मुक्तः स्वभावो जगतः सुरासुरैरनुस्वभावो बलवान् सुकृन्नृपः ॥ ११.५२ ॥

即便是“地之子”布弥苏多也会放下其深红之色；罗睺亦因月亮清冷的白光而转为苍白。世间之自性仿佛得以解缚——在诸天与阿修罗之间皆然；而行诸功德的强盛君王，则依循此自性之秩序而施为。

Verse 52

सितेश्वराख्यापितरश्मिमण्डले सूर्यत्वसिद्धान्तकषेव निर्मले । करोति केतुर्न परे महत्तमस्तदा कुशीलॆषु गतिश्च निर्मला ॥ ११.५३ ॥

在被称为“西特伊湿伐罗”的清净光轮中，仿佛经由确立的“太阳本性之教”所磨砺而澄明，计都不在他处造成过度的黑暗；于是，即便在行止不端者之间，事势的运行也变得清晰明朗。

Verse 53

बुधोच्चबुद्धिर्जगतो विभावयन् रराज राज्ञो तनयः स्वकर्मभिः । भृरीतेच्छकः कक्षविवाहितश्चिरं भवेदियं साधुषु सम्मितिर्ध्रुवम् ॥ ११.५४ ॥

具足崇高而明辨之慧的王子，以自身之业行照耀世间而显赫光明。久已确立为寻求正当依止者，又与迦叉（Kakṣa）族系结为婚姻之盟；故其在贤善之众中的声望尺度，确然恒定不移。

Verse 54

करोति केतुः कपिलं वियच्छिरं राज्ञः सुराणां पथि संस्थितं भृशम् । न दुर्जनः सज्जनसंसदि क्वचित् करोति शुद्धं निजकर्मकौशलम् ॥ ११.५५ ॥

计都显现出黄褐之相，广为弥漫，并强势立于君王与诸天之道途之上。然而恶人即便身处贤善之会，也终不能在任何处所使其自身行为之技巧得以清净。

Verse 55

शशाङ्करश्मिप्रविभासिता अपि प्रकाशमीयुर्निरताः पदे पदे । कुलम्भवाः सम्भवधर्मपत्तयो महांशुयोगान्महतां समुन्नतिम् ॥ ११.५६ ॥

即使被月光照耀，他们仍自放光明——步步坚定不移。出自高贵族裔，契合其位分之法（达摩），因亲近具大光辉的贤达而得大者之升举。

Verse 56

त्रिदोषसक्तान्निकृतोऽस्य सर्वशः सुतेन राज्ञो वरुणस्य सूर्यजः । विराजते कौशिकसन्निवेशिता न वेदकर्म क्वचिदन्यथा भवेत् ॥ ११.५७ ॥

此人执著于三多沙（风、胆、痰：vāta–pitta–kapha），因而被彻底摒弃；然而那位“日生者”——伐楼那王之子——由乔尸迦所安立，依然光辉显耀。吠陀仪轨的施行，任何处所都不应变异偏离正法。

Verse 57

द्वन्द्वः समेतान् मम यः शिशुः पुरा हरिर्य आराधितवान् नृपासनम् । लक्ष्म्यापि बुद्ध्या सुचिरं प्रकाशते ध्रुवेण विष्णुस्मरणेन दुर्लभम् ॥ ११.५८ ॥

我的那孩子哈利，往昔曾遭遇诸对待之相（dvandva），却仍敬奉王座。即便具足福泽（拉克什米）与明辨之智，他也长久光耀；然而如北极星般坚定的毗湿奴忆念，实难得成。

Verse 58

इतीदृशी रात्रिरभूदृषेः शुभे वराश्रमे दुर्जयभूपतेः शुभा । सभृत्यसामन्तवराश्वदन्तिनः सुभक्तवस्त्राभरणादिपूजया ॥ ११.५९ ॥

于是这一夜便如此度过——对那位圣仙在殊胜精舍中为吉祥；对杜尔阇耶王亦复吉祥：侍从与封臣盟友环侍左右，良马骏象具备，并以佳肴、衣服、饰物等诸供养与礼敬而成就。

Verse 59

इतीदृशायां वररत्नचित्रिताः सुपट्टसंवीतवरास्तृतास्तदा । गृहेषु पर्यङ्कवराः समाश्रिताः सुरूपयोषित्कृतभङ्गभासुराः ॥ ११.६० ॥

在如此情境中，诸宅第内的上等卧榻——以珍宝点缀，覆以细布与华美铺陈——皆有人安卧其上；又因美丽女子所作的婉妙姿态而更显光彩。

Verse 60

स तत्र राजा विससर्ज भूभृतः स्वयं सभृत्यानपि सर्वतो गृहान् । गतेषु सुष्वाप वरस्त्रिया वृतः सुरेशवत्स्वर्गगतः प्रतापवान् ॥ ११.६१ ॥

在那里，国王——大地的守护者——亲自遣散四方诸家眷属，并连同其侍从一并送回。众人离去后，这位英勇者在一位殊胜女子环绕中安睡；如同已升入天界，他变得宛如诸天之主。

Verse 61

एवं सुमनसस्तस्य सभृत्यस्य महात्मनः । ऋषेस्तस्य प्रभावेण हृष्टास्तु सुषुपुस्तदा ॥ ११.६२ ॥

于是，那位大士心地善良的随从们皆生欢喜；又因那位圣仙（ṛṣi）的威力而欣悦，当时便沉沉入睡。

Verse 62

ततो रात्र्यां व्यतीतायां स राजा ताः स्त्रियः पुनः । अन्तर्द्धानं गतास्तत्र दृष्ट्वा तानि गृहाणि च ॥ ११.६३ ॥

随后，夜已过去，国王再度观看，见那里的诸女子已从视野中隐没；同时他也看见那些屋舍仍在。

Verse 63

अदृश्यानि महार्हाणि वरासनजलानि च । राजा स विस्मयाविष्टश्चिन्तयामास दुःखितः ॥ ११.६४ ॥

他又见到珍贵之物，非凡目所能见；并见殊胜座席与清净之水。那位国王为惊异所摄，忧惧而起，遂开始沉思。

Verse 64

कथमेवं मणिर्मह्यं भवतीति पुनः पुनः । चिन्तयन्नधिगम्याथ स राजा दुर्जयस्तदा ॥ ११.६५ ॥

他反复思量：“此摩尼宝珠何以归于我？”随后既已了悟，当时的杜尔阇耶王便依所悟而行。

Verse 65

चिन्तामणिमिमं चास्य हरामीति विचिन्त्य सः । प्रयाणं नोदयामास स राजाश्रमबाह्यतः । आश्रमस्य बहिर्गत्वा नातिदूरे सवाहनः ॥ ११.६६ ॥

他心想：“我要从他那里夺取这颗如意宝珠（Cintāmaṇi）。”于是国王从精舍外启程；走出精舍不远，仍与其坐骑（车乘）相随。

Verse 66

ततो विरोचनाख्यं वै प्रेषयामास मन्त्रिणम् । ऋषेर्गौरमुखस्यापि मणेर्याचनकर्मणि ॥ ११.६७ ॥

随后，他派遣一位名为毗卢遮那（Virocana）的大臣，去向圣仙高罗目迦（Gauramukha）请求（赐予之物/恩赐），尤其是为求得那颗宝珠。

Verse 67

ऋषिं तं च समागत्य मणिं याचितुमुद्यतः । रत्नानां भाजनं राजा मणिं तस्मै प्रदीयताम् ॥ ११.६८ ॥

他走近那位圣仙，准备请求宝珠，并说道：“愿国王——诸珍宝之藏——将那颗宝珠赐与此人。”

Verse 68

अमात्येनैवमुक्तस्तु क्रुद्धो गौरमुखोऽब्रवीत् । प्रतिगृह्णाति विप्रस्तु राजा चैव ददाति च । त्वं च राजा पुनर्भूत्वा याचसे दीनवत् कथम् ॥ ११.६९ ॥

大臣如此一说，高罗目迦怒而答曰：“婆罗门受施，国王本当施与。你既再为国王，怎能像贫乏之人一般乞求？”

Verse 69

एवं ब्रूहि दुराचारं राजानं दुर्जयं स्वयम् । गच्छ द्रुतं दुराचार मा त्वां लोकोऽत्यगादिति ॥ ११.७० ॥

“就这样去对那行为不端、且难以制服的国王说。快去吧，恶人哪，免得众人离弃你。”他如是说道。

Verse 70

एवमुक्त्वा मुनिः प्रागात् कुशेध्माहरणाय वै । चिन्तयन् मनसा तं च मणिं शत्रुविनाशनम् ॥ ११.७१ ॥

说罢，牟尼便前去采集库沙草与柴薪；心中仍观想那颗宝珠——能摧灭怨敌之宝。

Verse 71

एवमुक्तस्तदा दूतो जगाम च नृपान्तिकम् । कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं ब्राह्मणेन च ॥ ११.७२ ॥

使者受此吩咐，便前往王前，将婆罗门所说的一切如实详尽禀告。

Verse 72

ततः क्रोधपरीतात्मा श्रुत्वा ब्राह्मणभाषितम् । दुर्जयः प्राह नीलाख्यं सामन्तं गच्छ माचिरम् । ब्राह्मणस्य मणिं गृह्य तूर्णमेहि यदृच्छया ॥ ११.७३ ॥

随后，杜尔阇耶听闻婆罗门之言，心为忿怒所蔽，便对名为尼罗的藩臣说道：“去吧，勿得迟延。夺取那婆罗门的宝珠，并以任何可行之法速速归来。”

Verse 73

एवमुक्तस्तदा नीलो बहुसेनापरिच्छदः । जगाम स च विप्रस्य वन्याश्रममण्डलम् ॥ ११.७४ ॥

尼罗奉命之后，率领众多兵众与随从出发，前往那婆罗门在林中的阿湿罗摩之围域。

Verse 74

तत्राग्निहोत्रशालायां दृष्ट्वा तं मणिमाहितम् । उत्तीर्य स्यन्दनान्नीलः सोऽवरोहत भूतले ॥ ११.७५ ॥

在那里，于阿耆尼霍特罗祭堂中，尼罗见那宝珠已安置就位，便下车而立于地。

Verse 75

अवतीर्णे ततस्तस्मिन् नीले परमदारुणे । क्रूरबुद्ध्या मनेस्तस्मान्निर्जग्मुः शस्त्रपाणयः ॥ ११.७६ ॥

随后，当他降至彼处——那幽暗深蓝、极其可怖之地——受残酷意念驱使的持械之人，从心生者（摩尼）之中涌出。

Verse 76

सरथाः सध्वजाः साश्वाः सबाणाः सासिचर्मिणः । सधनुष्काः सतूणीराः योधाः परमदुर्जयाः ॥ निश्चेरुस्तं मणिं भित्वा असंख्येया महाबलाः ॥ ११.७७ ॥

战士们——乘战车，立旗幡，配骏马，具箭矢、刀剑与盾牌，执弓并负箭囊——战阵中难以战胜，数量无量，力大无比；他们击破那摩尼宝而迸涌而出。

Verse 77

तत्र सज्जा महाशूरा दश पञ्च च संख्यया । नामभिस्तान् महाभागे कथयामि श्रृणुष्व तान् ॥ ११.७८ ॥

在那里，诸位大勇士已整装待发，共计十五位。噢有福者，我将述说他们的名号；请聆听。

Verse 78

सुप्रभो दीप्ततेजाश्च सुरश्मिः शुभदर्शनः । सुकान्तिः सुन्दरः सुन्दः प्रद्युम्नः सुमनाः शुभः ॥ ११.७९ ॥

“苏普拉婆——至极光辉者；迪普塔特迦斯——炽盛威光者；苏拉施弥——具天神光线者；舒婆达尔沙那——相貌吉祥者；苏坎蒂——可爱光彩者；孙达罗——美丽者；孙达——悦意者；普拉丢姆那；苏摩那——善心者；舒婆——吉祥者。”

Verse 79

सुशीलः सुखदः शम्भुः सुदान्तः सोम एव च । एते पञ्चदश प्रोक्ता नायका मणितोत्थिताः ॥ ११.८० ॥

“苏施罗、苏卡达、商布、苏丹塔，以及索摩亦在其中。”这十五位统领被宣说为由摩尼宝（诸宝珠）所生起。

Verse 80

ततो विरोचनं दृष्ट्वा बहुसैन्यपरिष्कृतम् । योधयामासुरव्यग्रा विविधायुधपाणयः ॥ ११.८१ ॥

于是，他们见毗罗遮那率领大军列阵，便战意炽盛，手执种种兵器，投入交锋。

Verse 81

धनूंषि तेषां कनकप्रभाणि शरान् सुजाम्बूनदपुङ्खनद्धान् । पतन्ति खङ्गानि विभीषणानि भुशुण्डिशूलाः परमप्रधानाः ॥ ११.८२ ॥

他们的弓如黄金般辉耀，箭矢亦坠落——其羽饰以精美的阎浮那陀金所制；可怖的利剑也纷纷落下，并有布舒ṇḍī棍与上等长矛同坠。

Verse 82

रथो रथं संपरिवार्य तस्थौ गजो गजस्यापि हयो हरस्य । पदातिरत्युग्रपराक्रमश्च पदातिमेव प्रससार चाग्र्यम् ॥ ११.८३ ॥

战车环绕战车而立定，象对象，马对马；而那步兵以极其凶猛的勇力推进，直逼最前列的步兵。

Verse 83

द्वन्द्वान्यनेकानि तथैव युद्धे द्रवन्ति शूराः परिभर्त्सयन्तः । विभीषणं निर्गतचापमार्गं बभूव बाहुप्रभवं सुघोरम् ॥ ११.८४ ॥

战场上，诸多单挑亦如潮涌起，勇士们一边推进一边相互辱骂挑衅。随后，毗毗沙那踏入弓矢射程之中，便有一枚由臂力所发、极其可怖的飞射之器出现。

Verse 84

तथा प्रवृत्ते तुमुलेऽथ युद्धे हतः स राज्ञः सचिवो विसंज्ञः । सहानुगः सर्वबलैरुपेतो जगाम वैवस्वतमन्दिराय ॥ ११.८५ ॥

当这般惨烈的战斗展开时，国王的那位大臣被击倒而昏厥。随从相伴，诸军护送，他前往毗婆斯瓦多（阎摩）之居所——亦即走向死亡。

Verse 85

तस्मिन् हते दुर्जयराजमन्त्रिणि उपाययौ स्वेन बलेन राजा । स दुर्जयः साश्वरथोऽतितीव्रः प्रतापवांस्तैर्मणिजैर्यuyodha ॥ ११.८६ ॥

当杜尔阇耶的王家大臣被诛杀之后，国王便率领自己的军势前进。那位杜尔阇耶乘坐骏马牵引的战车，迅疾无比、勇威炽盛，与那些战士交战。

Verse 86

ततस्तस्मिंस्तदा राज्ञो महत्कदनमाबभौ । ततो हेतुप्रहेत्रीभ्यां श्रुत्वा जामातरं रणे ॥ ११.८७ ॥

于是当时，在那里为国王掀起了一场大屠戮。随后，他从那些煽动者与执行者处听闻战场上女婿之事，便（随之作出相应举措）。

Verse 87

युध्यमानं महाबाहुं ततस्त्वाययतुश्चमूः । तस्मिन् बले तु दैत्या ये तान् शृणुष्व धरिरितान् ॥ ११.८८ ॥

当那位臂力雄伟者正在交战之时，军队随即推进。至于那支军中所属的诸位代提耶，请听哈利（Hari）如实宣说其名。

Verse 88

प्रघसो विघसश्चैव सङ्घसोऽशनिसप्रभः । विद्युत्प्रभः सुघोषश्च उन्मत्ताक्षो भयङ्करः ॥ ११.८९ ॥

“他们名为：普罗伽沙（Praghasa）、毗伽沙（Vighasa）、僧伽沙（Saṅghasa）；阿舍尼萨普拉婆（Aśanisaprabha，‘如霹雳之辉’）；毗地由特普拉婆（Vidyutprabha，‘如闪电之辉’）；苏伽沙（Sughoṣa，‘吉祥/洪亮之声’）；温玛塔克沙（Unmattākṣa，‘狂乱之眼’）；以及婆耶恩迦罗（Bhayaṅkara，‘令人恐惧者’）。”

Verse 89

अग्निदन्तोऽग्नितेजाश्च बाहुशक्रः प्रतर्दनः । विराधो भीमकर्मा च विप्रचित्तिस्तथैव च ॥ ११.९० ॥

阿伽尼丹塔（Agnidanta）与阿伽尼提阇斯（Agnitejas）；婆呼释迦罗（Bāhuśakra）与普罗塔尔达那（Pratardana）；毗罗陀（Virādha）与毗摩羯摩（Bhīmakarman）；以及毗普罗支底（Vipracitti）。

Verse 90

एते पञ्चदश श्रेष्ठा असुराः परमायुधाः । अक्षौहिणीपरिवार एकैकोऽत्र पृथक्पृथक् ॥ ११.९१ ॥

这十五位卓越的阿修罗，具备至上兵器；此处每一位各自都有一支“阿叉乌希尼”(akṣauhiṇī)大军作为随从。

Verse 91

महामायास्तु समरे दुर्ज्जयस्य महात्मनः । युयुधुर्मणिजैः सार्द्धं महासैन्यपरिच्छदाः ॥ ११.९२ ॥

随后，诸“摩诃幻力者”(Mahāmāyā)在战场上与“摩尼迦”(Maṇija)并肩作战，军阵宏大、装备齐备，为那大心者杜尔阇耶（难以战胜者）而战。

Verse 92

सुप्रभः प्रघसं त्वाजौ ताडयामास पञ्चभिः । शरैराशीविषाकारैः प्रतप्तैः पतगैरिव ॥ ११.९३ ॥

战斗中，苏普拉婆以五支箭射击普拉伽萨；箭矢炽热，形如毒蛇，宛若燃烧的飞鸟。

Verse 93

तप्ततेजास्त्रिभिर्बाणैर्विघसं संप्रविध्यत । संघसं दशभिर्बाणैः सुरश्मिः प्रत्यविध्यत ॥ ११.९४ ॥

塔普塔特迦斯以三箭射穿维伽萨；而苏拉什弥回击，以十箭射中僧伽萨。

Verse 94

अशनिप्रभं रणेऽविध्यत् पञ्चभिः शुभदर्शनः । विद्युत्प्रभं सुकान्तिस्तु सुघोषं सुन्दरस्तथा ॥ ११.९५ ॥

战场上，俊美的善见者（Śubhadarśana）以五箭射中阿舍尼普拉婆（Aśaniprabhā）。苏迦安提（Sukānti）射中维迪尤特普拉婆（Vidyutprabhā）；而孙达罗（Sundara）也射中苏伽霍沙（Sughoṣa）。

Verse 95

उन्मत्ताक्षं तथाविध्यत् सुन्दः पञ्चभिराशुगैः । चकर्त च धनुस्तस्य शितेन नतपर्वणा ॥ ११.९६ ॥

随后，孙达以五支疾箭射中乌恩玛塔克沙；又以一支锋利、关节弯曲的箭矢斩断了他的弓。

Verse 96

सुमना अग्निदंष्ट्रं तु सुषुभश्चाग्नितेजसम् । सुशीलो वायुषक्रं तु सुमुखश्च प्रतर्दनम् ॥ ११.९७ ॥

“苏玛那即阿格尼丹什特拉；苏苏婆即阿格尼泰迦萨。苏希拉即瓦尤沙克拉；而苏穆卡即普拉塔尔达那。”

Verse 97

विराधेन तथा शम्भुः सुकीर्तिर्भीमकर्म्मणा । विप्रचित्तिस्तथा सोमं एतद्युद्धं महानभूत् ॥

同样，商布与维拉达交战；苏吉尔提与毗摩羯摩那交锋；毗普拉奇蒂又与苏摩对阵——于是此战变得无比浩大。

Verse 98

परस्परं सुयुद्धेन योद्धयित्वाऽस्त्रलाघवात् । यथासंख्येन ते दैत्याḥ पुनर्मणिभवैर्हताः ॥ ११.९९ ॥

他们彼此展开势均力敌的鏖战，又因善于迅捷施展兵器，那些达伊提亚便按次第再度被摩尼婆伐击倒。

Verse 99

यावत् संग्रामघोरो वै महांस्तेषां व्यवर्धत । तावत् समित्कुशादीनि कृत्वा गौरमुखो मुनिः ॥ ११.१०० ॥

只要那可怖的战阵——在他们之中极其宏大——仍不断加剧，圣者高罗穆卡便同样长久地备办祭火柴薪、库沙草及诸般仪轨之物。

Verse 100

आगतॊ महदाश्चर्यं संग्रामं भीमदर्शनम् । बहुसैन्यपरिवारं स्थितं तं चापि दुर्ज्जयम् ॥ ११.१०१ ॥

出现了一大奇异之事：一场形貌可怖的战斗，四周环列众多军旅——屹立其前，确实难以征服。

Verse 101

एवं कृत्वा मणिकृतं रौद्रं गाढं च संयुगम् । चिन्तयामास देवेशं हरिं गौरमुखो मुनिः ॥ ११.१०३ ॥

如此引发了因宝珠而起的狂烈而紧密相接的交战后，牟尼高罗牟迦便思惟哈利——诸天之主。

Verse 102

स देवः पुरतस्तस्य पीतवासाः खगासनः । किमत्र ते मया कार्यमिति वाणीमुदीरयत् ॥ ११.१०४ ॥

那位神祇——身着黄衣，乘坐迦楼罗——立于他前，发声道：“在此，你要我为你做什么？”

Verse 103

स ऋषिः प्राञ्जलिर्भूत्वा उवाच पुरुषोत्तमम् । जहीमं दुर्ज्जयं पापं ससैन्यं परिवारिणम् ॥ ११.१०५ ॥

那位仙者合掌恭敬，对至上之人（Puruṣottama）说道：“请毁灭这难以征服的罪人，连同其军队与随从眷属一并除尽。”

Verse 104

एवमुक्तस्तदा तेन चक्रं ज्वलनसन्निभम् । मुमोच दुर्जयबले कालचक्रं सुदर्शनम् ॥ ११.१०६ ॥

当时受其所请，他便放出苏达尔沙那神轮——如烈火炽燃、不可战胜之轮，即“时轮”——攻向那强力而难以征服的敌者。

Verse 105

तेन चक्रेण तत्सैन्यमासुरं दुर्जयं क्षणात् । निमेषान्तरमात्रेण भस्मवद् बहुधा कृतम् ॥ ११.१०७ ॥

凭借那轮神盘，他在刹那之间，将那支难以战胜的阿修罗军队化作如灰般的无数碎片，不过一眨眼的工夫。

Verse 106

एवं कृत्वा ततो देवो मुनिं गौरमुखं तदा । उवाच निमिषेणेदं निहतं दानवं बलम् ॥ ११.१०८ ॥

如此行毕，那位天神当时对圣者高罗牟迦说道：“只在刹那之间，这支达那婆之军已被诛灭。”

Verse 107

अरण्येऽस्मिंस्ततस्त्वेवं नैमिषारण्यसंज्ञितम् । भविष्यति यथार्थं वै ब्राह्मणानां विशेषतः ॥ ११.१०९ ॥

此后，这片森林确将以“奈弥沙林”（Naimiṣāraṇya）之名而闻名，名实相符，尤与婆罗门众密切相关。

Verse 108

अहं च यज्ञपुरुष एतस्मिन् वनगोचरे । नाम्ना याज्या सदा चेमे दश पञ्च च नायकाः । कृते युगे भविष्यन्ति राजानो मणिजा मुने ॥ ११.११० ॥

“而我在此林野之境即为祭祀之本体——Yajña-Puruṣa。就名号而言，我名为‘Yājyā’；这十五位首领亦常住于此。于克利多时代（Kṛta Yuga），圣者啊，他们将成为君王，出自摩尼迦（Maṇijā）而生。”

Verse 109

एवमुक्त्वा ततो देवो गतोऽन्तर्धानमीश्वरः । द्विजोऽपि स्वाश्रमे तस्थौ मुदा परमया युतः ॥ ११.१११ ॥

言毕，主宰之神遂隐没无形而去。那位“二次生者”亦安住于自家精舍，充满至上的欢喜。

Verse 110

पाठभेदः सुमना अग्निदंष्ट्रं तु सुवेदश्चाग्नितेजसम् ॥

异读：（名号/称谓）“苏摩那”(Sumanā)；“阿格尼檀什特罗”(Agnidaṃṣṭra)；“苏韦陀”(Suveda)；以及（被称为）具火之光辉者。

Verse 111

सुनलो वायुषक्रौ तु सुवेदस्तु प्रतर्दनम् ॥

“苏那罗”(Sunala)；“婆由沙迦罗”(Vāyuśakra)；“苏韦陀”(Suveda)；以及“普罗塔尔达那”(Pratardana)——这些被列为名号/称谓。

Verse 112

११.१००

此条目似乎仅为偈颂编号标记“11.100”，在所给输入中未附相应正文。

Verse 113

एवं स्नात्वा शुभे वस्त्रे परिधायोत्तमे तथा । विविधान्नं तु विधिना बुभुजे स नृपोत्तमः ॥

于是，他沐浴之后，身着上等吉祥之衣；那位卓越的国王依照正当仪轨，享用种种饮食。