Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

विष्णुरुवाच । एतत्ते सुलभं यानं तां कन्यामानयाम्यहम् । या त्वां नेतुं समर्था स्यादपां स्थानं सुनिश्चितम्

Transliteration

viṣṇuruvāca | etatte sulabhaṃ yānaṃ tāṃ kanyāmānayāmyaham | yā tvāṃ netuṃ samarthā syādapāṃ sthānaṃ suniścitam

Translation

毗湿奴说道：“此等载具于你并不难得。我将带来那位少女，她能引你至诸水确定的住处。”

Word by Word

• viṣṇuḥ: Viṣṇu
• viṣṇuḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: viṣṇu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• uvāca: said
• uvāca: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vac (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• etat: this
• etat: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• te: for you / to you
• te: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान/Dative), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• sulabham: easy to obtain
• sulabham: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: su+labha (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: सु + लभ (उपसर्गपूर्वक-विशेषण); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (यानम्)

• yānam: vehicle/means
• yānam: Karta (Predicate noun/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: yāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• tām: that (her)
• tām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• kanyām: maiden
• kanyām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kanyā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• ānayāmi: I bring
• ānayāmi: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ā+√nī (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमान/present), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• aham: I
• aham: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• yā: who (she)
• yā: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम

• tvām: you
• tvām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• netum: to lead/take
• netum: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: √nī (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive)

• samarthā: capable
• samarthā: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: samartha (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (या)

• syāt: may be / would be
• syāt: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √as (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (potential/optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• apām: of the waters
• apām: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ap (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (अप्-शब्दः), षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• sthānam: place/abode
• sthānam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: sthāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• suniścitam: well-determined / certain
• suniścitam: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: su + niścita (प्रातिपदिक; √ci with ni)
• Form: समासः: सु + निश्चित (कर्मधारयः); क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्त-विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (स्थानम्)

Speaker

Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Apāṃ-sthāna / Prabhāsa waters (goal)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Vāḍava/Aurva

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu reassures Vāḍava that the requested conveyance is easy to obtain and promises to bring the maiden capable of leading him to the abode of waters.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Kanyā (maiden)
• Apām sthāna (abode of waters)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine governance (Viṣṇu) provides practical, dharmic solutions to contain and redirect dangerous forces.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode belongs to the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, enhancing the sanctity of Prabhāsa through cosmic narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse describes arranging a ‘vehicle/means’ rather than a human ritual.