Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 128

Devanagari script

एतद्व्यवसितं विष्णोर्यः शृणोति समाहितः । सोऽतिचारभयान्मुक्तो ज्ञानं मुक्तिमवाप्नुयात्

Transliteration

etadvyavasitaṃ viṣṇoryaḥ śṛṇoti samāhitaḥ | so'ticārabhayānmukto jñānaṃ muktimavāpnuyāt

Translation

凡以专注之心聆听毗湿奴此一决意者，得脱越轨之惧，证得灵性智慧，并臻解脱。

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• व्यवसितम्: resolve/decision
• व्यवसितम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वि+अव+सि (धातु)
• Form: भूतकृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle used substantively); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘determination/resolve’

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• शृणोति: hears
• शृणोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी

• समाहितः: collected/attentive
• समाहितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्+आ+धा (धातु)
• Form: भूतकृदन्त; क्त-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of ‘यः’)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• अतिचारभयात्: from fear of transgression
• अतिचारभयात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अतिचारभय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; समासः तत्पुरुष (षष्ठी/कर्मधारय-भाव: ‘अतिचारस्य भयम्’); अपादान (ablative)

• मुक्तः: freed
• मुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त; क्त-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of ‘सः’)

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• अवाप्नुयात्: may attain
• अवाप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव+आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/सम्भावना), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी

Speaker

Narrator (phalaśruti-style verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A serene closing tableau: a focused listener hears the account of Viṣṇu’s resolve; fear dissolves, replaced by luminous knowledge and liberation symbolism (light, open sky, calm waters).

Characters & Entities

• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Attentive listening to sacred dharma narratives purifies fear of wrongdoing and supports jñāna leading to mokṣa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra is the overarching tīrtha-context, with merit tied to hearing its māhātmya account.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (devout listening) with samādhāna/samāhita-citta (collected mind).