Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5
Devanagari script
देव्युवाच । रोषोपहतसद्भावाः कथमेते द्विजातयः । संजाता एतदाख्याहि परं कौतूहलं मम
Transliteration
devyuvāca | roṣopahatasadbhāvāḥ kathamete dvijātayaḥ | saṃjātā etadākhyāhi paraṃ kautūhalaṃ mama
Translation
女神说道：“这些二次出生者的善念被愤怒击倒，怎会变得如此行事？请为我说明——我的好奇心极其强烈。”
Word by Word
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रोषोपहतसद्भावाःwhose good sense was struck down by anger
रोषोपहतसद्भावाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरोष + उपहत + सद्भाव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—रोषेण उपहतः सद्भावः येषाम् (बहुव्रीह्यर्थेऽपि प्रयोगः), बहुपद-तत्पुरुष-समाससमूहः
कथम्how
कथम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
द्विजातयःtwice-born (brahmins)
द्विजातयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—द्वौ जातौ इति द्विगु (द्वि+जाति)
संजाताःhave become / arisen
संजाताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + जन् (धातु) → संजात (कृदन्त)
Formभूतकालिक-कृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘एते’ इत्यस्य विशेषणम्
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आख्याहिtell / explain
आख्याहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + ख्या (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परम्great / supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कौतूहलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
Speaker
Devī (Pārvatī)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (narrative frame)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Īśvara (Śiva)
Visual Art Cues
Scene: Devī, moved by curiosity, questions Śiva about the sages’ anger and loss of good sense; an intimate teaching moment framed by sacred landscape.
Characters & Entities
D
Devī (Pārvatī)D
Dvijātis (Brahmins/Ṛṣis)FAQs
Anger eclipses discernment—even among the learned—so dharma requires mastery of emotions and clarity of judgment.
Indirectly, the Prabhāsa Kṣetra setting for the Mūlacaṇḍīśa origin narrative being discussed.
None; it is a dialogic prompt requesting the backstory.