Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 30›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

देव्युवाच । स्नात्वा तत्राग्नितीर्थेषु कं देवं पूर्वमर्च्चयेत् । निर्विघ्ना जायते येन यात्रा नृणां सुरेश्वर । तन्मे यात्राविधानं तु यथावद्वक्तुमर्हसि

Transliteration

devyuvāca | snātvā tatrāgnitīrtheṣu kaṃ devaṃ pūrvamarccayet | nirvighnā jāyate yena yātrā nṛṇāṃ sureśvara | tanme yātrāvidhānaṃ tu yathāvadvaktumarhasi

Translation

女神说道：在彼处阿耆尼圣渡（Agni-tīrtha）沐浴之后，应先礼敬哪一位神祇，噢诸天之主？凭借哪一位，使世人的朝圣之行无有障碍？因此，请你如法如仪，为我详说朝圣的正当次第。

Word by Word
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): “having bathed”
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
अग्नितीर्थेषुin the Agni-tirthas
अग्नितीर्थेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative); बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अग्नेः तीर्थानि)
कम्which
कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative); एकवचन; प्रश्नवाचक
देवम्god/deity
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
पूर्वम्first
पूर्वम्:
Sambandha (Order/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (first)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
निर्विघ्नाfree of obstacles
निर्विघ्ना:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्विघ्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (यात्रा)
जायतेbecomes/arises
जायते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; तृतीया-विभक्ति (Instrumental); एकवचन; सम्बन्धवाचक (by which/through whom)
यात्राpilgrimage/journey
यात्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन
सुरेश्वरO Lord of the gods
सुरेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुरेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (Vocative); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणाम् ईश्वरः)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
मेto me / of me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative); एकवचन; एन्क्लिटिक
यात्राविधानम्the procedure for the pilgrimage
यात्राविधानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (यात्रायाः विधानम्)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक निपात (particle: but/indeed)
यथावत्properly
यथावत्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (properly, as it should be)
वक्तुम्to tell
वक्तुम्:
Karma (Object of अर्हसि/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive): “to speak/tell”
अर्हसिyou ought
अर्हसि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
Speaker

Devī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agnitīrtha (plural Agnitīrthas mentioned)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Sureśvara (Lord of the gods; respondent)

Visual Art Cues

Scene: Devī respectfully questions the Lord of gods about the correct first worship after bathing at Agnitīrtha; the setting suggests a coastal tīrtha with pilgrims preparing offerings; the deity responds as a guide to yātrā-vidhāna.

Characters & Entities
D
Devī
S
Sureśvara (Śiva)
A
Agni-tīrtha
Y
Yātrā (pilgrimage)

FAQs

Pilgrimage should be guided by right order and right worship, so that devotion becomes disciplined and obstacles are removed.

Agni-tīrthas within the Prabhāsa-kṣetra pilgrimage circuit.

Snāna at Agni-tīrthas and the need to know which deity to worship first for a nirvighna yātrā.

←Previous Verse
Next Verse→