Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

Devanagari script

अहं कृतयुगो देवि त्वं तु त्रेता निगद्यसे । युगोऽहं द्वापरः श्रीमांस्त्वं कलिः परमेश्वरि

Transliteration

ahaṃ kṛtayugo devi tvaṃ tu tretā nigadyase | yugo'haṃ dvāparaḥ śrīmāṃstvaṃ kaliḥ parameśvari

Translation

女神啊，我为克利多时代（Kṛta-yuga）；汝被称为特雷塔（Tretā）。我为吉祥的德瓦帕拉时代；汝，至上圣母，为迦梨时代（Kali-yuga）。

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुषः; एकवचनम्; प्रथमा

• कृतयुगः: Kṛta-yuga (Satya age)
• कृतयुगः: Predicate/Complement (विधेय)
• Type: Noun
• Root: कृत (प्रातिपदिक) + युग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (determinative; 'kṛta' qualifying yuga); पुल्लिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचनम्; सम्बोधन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, मध्यमपुरुषः; एकवचनम्; प्रथमा

• तु: but, and
• तु: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrastive particle)

• त्रेता: Tretā (age)
• त्रेता: Predicate/Complement (विधेय)
• Type: Noun
• Root: त्रेता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (युगनाम)

• निगद्यसे: are called
• निगद्यसे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + गद् (धातु)
• Form: लट्-लकारः; आत्मनेपदम्; मध्यमपुरुषः; एकवचनम्

• युगः: yuga, age
• युगः: Predicate/Complement (विधेय)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुषः; एकवचनम्; प्रथमा

• द्वापरः: Dvāpara (age)
• द्वापरः: Predicate/Complement (विधेय)
• Type: Noun
• Root: द्वापर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (युगनाम)

• श्रीमान्: splendid, illustrious
• श्रीमान्: Predicate-Qualifier (विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; पुल्लिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, मध्यमपुरुषः; एकवचनम्; प्रथमा

• कलिः: Kali (age)
• कलिः: Predicate/Complement (विधेय)
• Type: Noun
• Root: कलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (युगनाम)

• परमेश्वरि: O supreme goddess
• परमेश्वरि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: परमेश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (परम + ईश्वरी); स्त्रीलिङ्ग; एकवचनम्; सम्बोधन

Speaker

Śiva (deduced from Śiva-Śakti identification in Prabhāsa-kṣetra-māhātmya context)

Characters & Entities

• Śiva
• Devī (Parameśvarī)
• Kṛta-yuga
• Tretā-yuga
• Dvāpara-yuga
• Kali-yuga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time (the yugas) is not separate from the divine; the Supreme is present through every age and its qualities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is the setting of this māhātmya passage, framing the teaching within the site’s sacred greatness.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual instruction appears; the verse provides a metaphysical identification of deity with cosmic time.