Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्मात्पूर्वेण संस्थितम् । महापापौघशमनं पूजितं सर्वकामदम्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tasmātpūrveṇa saṃsthitam | mahāpāpaughaśamanaṃ pūjitaṃ sarvakāmadam

Translation

自在天说道：随后，哦大女神，应前往彼处之东的圣所；为信众所礼敬，它能平息滔天罪业之流，并赐予一切所愿。

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara
• ईश्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ततः: then/from there
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रयोग

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• तस्मात्: from that (place)
• तस्मात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी, एकवचन

• पूर्वेण: to the east/by the eastern side
• पूर्वेण: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; दिशावाचक

• संस्थितम्: situated
• संस्थितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन

• महापापौघशमनम्: the pacifier of a great flood of sins
• महापापौघशमनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + पाप + ओघ + शमन (प्रातिपदिकानि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (महान् पापौघः तस्य शमनम्)

• पूजितम्: worshipped
• पूजितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन

• सर्वकामदम्: granting all desires
• सर्वकामदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + द (प्रातिपदिक/कृदन्ताधार)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सर्वान् कामान् ददाति इति)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aśvineśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva instructs Pārvatī: to the east is a revered shrine, worshipped by many; the liṅga’s aura is shown calming dark clouds symbolizing sin, while devotees receive blessings.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Mahādevī (Pārvatī)
• Prabhāsakṣetra
• Aśvineśvara (implied by chapter context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage and worship at a praised Śaiva site are presented as a direct means to diminish sin and align one’s life with dharmic aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A revered eastern shrine within Prabhāsakṣetra, explained in this chapter as Aśvineśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

To go to the site and worship (pūjā) with devotion.