Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

अवलोकयञ्जगत्सर्वं श्रेयोर्थं तिष्ठते सदा । प्रयुक्तां विधिवत्पूजां गृह्णाति भगवान्स्वयम्

Transliteration

avalokayañjagatsarvaṃ śreyorthaṃ tiṣṭhate sadā | prayuktāṃ vidhivatpūjāṃ gṛhṇāti bhagavānsvayam

Translation

他恒常观照一切世界，为成就至上之善而常住于彼；并且世尊亲自受纳依正仪所奉献的礼拜供养。

Word by Word

• अवलोकयन्: observing
• अवलोकयन्: Karta (Agent as participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अव-लोक् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; परस्मैपदी धातोः ‘अवलोकयन्’ = seeing/observing

• जगत्: the world
• जगत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; जगत् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• श्रेयः: welfare, good
• श्रेयः: Karma (Goal/aim as object)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘श्रेयः’ = कल्याणम्

• अर्थम्: for the sake of
• अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘श्रेयः’ इत्यस्य प्रयोजनार्थे

• तिष्ठते: stands/remains
• तिष्ठते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• सदा: always
• सदा: Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (always)

• प्रयुक्ताम्: offered, duly performed
• प्रयुक्ताम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पूजाम् इति विशेष्यस्य विशेषणम् (offered/performed)

• विधिवत्: according to proper rite
• विधिवत्: Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (according to rule)

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गृह्णाति: accepts
• गृह्णाति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मवाचक/निपात (oneself, personally)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sāṃbapura (Sūrya nitya-sthāna)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Inside a sun-temple sanctum: priests and devotees offer arghya and flowers with precise ritual order; above, Sūrya’s presence is palpable, as if receiving offerings directly, rays touching the offering vessel.

Characters & Entities

• Bhagavān
• Prabhāsakṣetra
• Sūrya (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rightly performed worship (vidhi) is not merely symbolic—the deity is said to personally receive it, linking ritual discipline with divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, portrayed as a permanent divine station where the Lord remains for the world’s welfare.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vidhivat-pūjā—worship performed according to scriptural procedure and propriety.