Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

Devanagari script

इति कथितमशेषमेव चित्रं चरितमिदं तव देवि पुण्ययुक्तम् । इतरमपि तवातिवल्लभं यद्वद कथयामि महोदयं मुनीनाम्

Transliteration

iti kathitamaśeṣameva citraṃ caritamidaṃ tava devi puṇyayuktam | itaramapi tavātivallabhaṃ yadvada kathayāmi mahodayaṃ munīnām

Translation

如是，女神啊，此奇妙而圆满、具足功德的圣传已为汝宣说。今我亦将再述一段汝所至爱之事迹，能令诸牟尼大得增上。

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha-bodhaka (Quotative/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उक्त्यर्थक निपात (quotative particle)

• कथितम्: told, narrated
• कथितम्: Kriyāviśeṣaṇa/Predicate (Predicative participle/विधेय)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘told/related’

• अशेषम्: entire, without remainder
• अशेषम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अशेष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (कथितम्)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha-bodhaka (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)

• चित्रम्: wonderful, varied
• चित्रम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (चरितम्)

• चरितम्: story, conduct
• चरितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चरित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (चरितम्)

• तव: of you, your
• तव: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• पुण्ययुक्तम्: endowed with merit
• पुण्ययुक्तम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य-युक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (चरितम्); ‘पुण्येन युक्तम्’ तृतीया-तत्पुरुष

• इतरम्: another (matter)
• इतरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इतर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also)

• तव: of you, your
• तव: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• अतिवल्लभम्: very dear
• अतिवल्लभम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति-वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (इतरम्); ‘अति’ (अव्यय) + ‘वल्लभ’ अव्ययीभाव

• यद्वत्: as, in the manner that
• यद्वत्: Kriyāviśeṣaṇa (Manner adjunct/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यद्वत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (as/just as)

• कथयामि: I tell, I relate
• कथयामि: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; णिच्)
• Form: लट् (वर्तमान/Present); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative (णिच्)

• महोदयम्: great rise/prosperity
• महोदयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महोदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘महान् उदयः’ कर्मधारय

• मुनीनाम्: of sages
• मुनीनाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

Speaker

Śiva (addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Visual Art Cues

Scene: A sacred storyteller concludes one wondrous account and turns to begin another; the Goddess listens attentively in a serene, luminous setting suggestive of a tīrtha-āśrama near the sea of Prabhāsa.

Characters & Entities

• Devī
• Munis (sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic teaching is structured as progressive revelation—one merit-bearing account leads the listener toward deeper dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse closes the Prabhāsa-related account and signals continuation; Prabhāsa-kṣetra remains the narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it emphasizes the puṇya (merit) inherent in hearing and transmitting such accounts.