Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 6›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

त्वन्मुखक्षीरसिंधूत्था कथेयममृतोपमा । कर्णाभ्यां पिबतां तृप्तिर्मुनीनां न प्रजायते । कथयस्व महाबाहो तीर्थयात्रां सुविस्तराम्

Transliteration

tvanmukhakṣīrasiṃdhūtthā katheyamamṛtopamā | karṇābhyāṃ pibatāṃ tṛptirmunīnāṃ na prajāyate | kathayasva mahābāho tīrthayātrāṃ suvistarām

Translation

此故事自汝口中涌出，宛如出自乳海，甘若不死甘露。诸牟尼以双耳饮之，仍不生满足。噫，强臂者，请详尽宣说前往诸圣渡口（tīrtha）的朝圣之行。

Word by Word
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासपूर्वपद-रूप (your)
मुखmouth
मुख:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
क्षीरmilk
क्षीर:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
सिन्धुocean
सिन्धु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
उत्थाarisen from
उत्था:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘उत्थ’ (arisen) अर्थे
त्वन्मुखक्षीरसिन्धूत्थाarisen from the milk-ocean of your mouth
त्वन्मुखक्षीरसिन्धूत्था:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वत् + मुख + क्षीर + सिन्धु + उत्था (प्रातिपदिक-समूह)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (your-mouth) + तत्पुरुष (milk-ocean) + उपपद-समास (arisen from)
कथाthe story
कथा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Apposition to Karta (कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अमृतोपमाlike nectar
अमृतोपमा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत + उपमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कर्णाभ्याम्with (both) ears
कर्णाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन
पिबताम्let (them) drink
पिबताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तृप्तिःsatiation
तृप्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मुनीनाम्of sages
मुनीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात (negation)
प्रजायतेarises
प्रजायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
कथयस्वtell (please)
कथयस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
तीर्थयात्राम्pilgrimage
तीर्थयात्राम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सुविस्तराम्in great detail
सुविस्तराम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + विस्तर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘तीर्थयात्राम्’ इति विशेषण
Speaker

Ṛṣis (Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā tīrtha-yātrā (requested in detail)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Prahlāda

Visual Art Cues

Scene: Prahlāda speaks; his words are visualized as a luminous stream like the Milk Ocean’s nectar flowing into the ears of sages, who sit rapt, asking for a detailed itinerary of sacred fords.

Characters & Entities
P
Prahlāda
K
Kṣīrasamudra (Milk Ocean) (simile)
M
Munis (sages)
T
Tīrthayātrā

FAQs

Śravaṇa (devout listening) to tīrtha-māhātmya is itself nourishing; sacred narration kindles continual longing for dharma and pilgrimage.

Not a single site; the sages request an expanded account of the tīrtha-yātrā connected with Dvārakā and its holy places.

Listening to the kathā (śravaṇa) and requesting/receiving detailed guidance for tīrtha pilgrimage.

←Previous Verse
Next Verse→