Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीप्रह्लाद उवाच । धन्यास्तु नरलोकास्ते गोमत्यां तु कृतोदकाः । पूजयिष्यंति ये कृष्णं केतकीतुलसीदलैः

Transliteration

śrīprahlāda uvāca | dhanyāstu naralokāste gomatyāṃ tu kṛtodakāḥ | pūjayiṣyaṃti ye kṛṣṇaṃ ketakītulasīdalaiḥ

Translation

圣·普罗诃罗陀曰：人间之中，凡于戈摩提河沐浴净身者，实为有福；又以鸡蛋花（ketakī）与圣罗勒叶（tulasī）供奉克里希纳者，亦同蒙祝福。

Word by Word

• श्रीप्रह्लादः: Venerable Prahlāda
• श्रीप्रह्लादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वक्ता (speaker); समासः: श्रीमान् प्रह्लादः

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कथनक्रिया

• धन्याः: blessed, fortunate
• धन्याः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifies “ते”)

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोधसूचक-निपात (particle: indeed/but)

• नरलोकाः: people of the human world
• नरलोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः: नराणां लोकाः (people of the human world)

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अन्वादेश

• गोमत्याम्: in/at the Gomati (river)
• गोमत्याम्: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; देशाधिकरण (river/place)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• कृतोदकाः: having performed ablution / water-rite
• कृतोदकाः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः: कृतम् उदकम् येषाम् / कृतोदकं कृतवन्तः (having performed water-rite/ablution)

• पूजयिष्यन्ति: will worship
• पूजयिष्यन्ति: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; क्रिया

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• कृष्णम्: Krishna
• कृष्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म

• केतकीतुलसीदलैः: with ketakī and tulasī leaves
• केतकीतुलसीदलैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: केतकी + तुलसी + दल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; करण; द्वन्द्व-समासः: केतकी-तुलसी (two plants) + दल (leaves)

Speaker

Prahlāda

Characters & Entities

• Prahlāda
• Gomatī (river)
• Kṛṣṇa
• Ketakī
• Tulasī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage becomes complete when tīrtha-bathing is joined with heartfelt worship of Kṛṣṇa using sacred offerings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gomati river at Dvārakā is highlighted as a purifying setting for worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe/perform water-rites in the Gomati and worship Kṛṣṇa with ketakī flowers and tulasī leaves.