Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

Devanagari script

वसिष्ठ उवाच । इत्युक्तो राक्षसो हृष्टः शुद्धात्मा भक्तिसंयुतः । नत्वा प्रदक्षिणं कृत्वा संप्राप्तो द्वारकां तदा

Transliteration

vasiṣṭha uvāca | ityukto rākṣaso hṛṣṭaḥ śuddhātmā bhaktisaṃyutaḥ | natvā pradakṣiṇaṃ kṛtvā saṃprāpto dvārakāṃ tadā

Translation

婆悉吒说道：如是被告诫后，那罗刹欢喜踊跃——其心已净，且具信爱。礼拜俯首，右绕行敬礼已毕，遂于彼时抵达德瓦拉卡。

Word by Word

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्तिसूचक अव्यय

• उक्तः: having been addressed/told
• उक्तः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सम्बोधितः/उपदिष्टः’

• राक्षसः: the rākṣasa
• राक्षसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हृष्टः: delighted
• हृष्टः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राक्षसः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• शुद्धात्मा: pure-souled
• शुद्धात्मा: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध-आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (शुद्धः आत्मा यस्य/शुद्ध आत्मा), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भक्तिसंयुतः: endowed with devotion
• भक्तिसंयुतः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति-संयुत (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (भक्त्या संयुतः/भक्तिसहितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नत्वा: having bowed
• नत्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• प्रदक्षिणम्: circumambulation
• प्रदक्षिणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘प्रदक्षिणां’ अर्थे (circumambulation)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• संप्राप्तः: arrived
• संप्राप्तः: Kriya (Resultant action)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• द्वारकाम्: Dvārakā
• द्वारकाम्: Karma (Goal as object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Kriya-viseshana (Temporal modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (then)

Speaker

Vasiṣṭha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (rājan)

Visual Art Cues

Scene: A fearsome rākṣasa, now softened, smiles with devotion; he bows, circles a shrine/holy marker, and walks toward the gates of Dvārakā under a brightening sky.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Rākṣasa
• Dvārakā
• Pradakṣiṇā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through humble acts like bowing and pradakṣiṇā marks inner purification and readiness for sacred pilgrimage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is presented as the purifying destination for the transformed rākṣasa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Namaskāra (bowing) and pradakṣiṇā (circumambulation) as devotional acts.