Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 25›Shloka 59
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

Devanagari script

वंजुली चाधिकां राजञ्छृणु वक्ष्यामि कारणम् । द्वादश्यामुपवासेन द्वादश्यां पारणेन तु । प्राप्यते हेलया चैव तद्विष्णोः परमं पदम्

Transliteration

vaṃjulī cādhikāṃ rājañchṛṇu vakṣyāmi kāraṇam | dvādaśyāmupavāsena dvādaśyāṃ pāraṇena tu | prāpyate helayā caiva tadviṣṇoḥ paramaṃ padam

Translation

而梵珠利更为殊胜，噢大王——请听，我将说明其因。于十二日（Dvādaśī）守斋，并于同一十二日行破斋（pāraṇa），纵使不费多力，亦能得至毗湿奴之至上境界。

Word by Word
वंजुलीVaṃjulī
वंजुली:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंजुली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अधिकाम्greater/superior
अधिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वंजुली)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कारणम्the reason
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्वादश्याम्on Dvādaśī (12th lunar day)
द्वादश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणम् (तिथौ)
उपवासेनby fasting
उपवासेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणम्
द्वादश्याम्on Dvādaśī
द्वादश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणम्
पारणेनby breaking the fast
पारणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणम्; उपवास-समाप्ति-भोजनम्
तुindeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक
प्राप्यतेis attained
प्राप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्राप् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः ‘is attained’
हेलयाwith ease/effortlessly
हेलया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहेला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणम्; ‘हेलया’ = सहजतया/अयत्नेन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
तद्-विष्णोःof that Viṣṇu
तद्-विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘तस्य विष्णोः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
परमम्supreme
परमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पदम्)
पदम्abode/state
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्राप्यस्य कर्म
Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced from section continuity)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vaṃjulī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (rājan) explicitly addressed

Visual Art Cues

Scene: A king listens as a sage explains Vaṃjulī’s superiority; above them, a celestial vision of Viṣṇu’s paramapada opens like a luminous gateway, linked to a Dvādaśī calendar mark.

Characters & Entities
V
Viṣṇu
V
Vaṃjulī
D
Dvādaśī

FAQs

A simple, sincere Dvādaśī discipline can lead to the highest Vaiṣṇava goal—Viṣṇu’s supreme abode.

Vaṃjulī is exalted as especially potent, connected with Dvādaśī observance.

Upavāsa (fasting) on Dvādaśī and pāraṇa (breaking the fast) on Dvādaśī are prescribed.

←Previous Verse
Next Verse→