Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 24›Shloka 14
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

कृत्वा स्नानं यथोक्तं तु संतर्प्य पितृदेवताः । चक्रतीर्थात्समादाय शिलांश्चक्रांकिताञ्छुभान् । पूजिताः पुरुषसूक्तेन यथोक्तविधिना नृप

Transliteration

kṛtvā snānaṃ yathoktaṃ tu saṃtarpya pitṛdevatāḥ | cakratīrthātsamādāya śilāṃścakrāṃkitāñchubhān | pūjitāḥ puruṣasūktena yathoktavidhinā nṛpa

Translation

依教沐浴既毕，又如法饱足祖灵诸神，遂自轮圣地(Cakratīrtha)取来刻有法轮之吉祥石，并以《普鲁沙颂》(Puruṣasūkta)依所说仪轨而礼拜之，噢，大王。

Word by Word
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund) ‘having done’
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular
यथोक्तम्as prescribed
यथोक्तम्:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा + उक्त (कृदन्त; समास/उपपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular used adverbially; अव्ययीभाव (यथा उक्तम् = as said)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
संतर्प्यhaving satisfied
संतर्प्य:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + तृप् (धातु) → संतर्प्य (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्/gerund) ‘having satisfied (by offerings)’
पितृदेवताःthe ancestral deities (pitṛs)
पितृदेवताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ + देवता (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; Accusative plural; तत्पुरुष (पितॄणां देवताः)
चक्रतीर्थात्from Cakra-tīrtha
चक्रतीर्थात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootचक्र + तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; Ablative singular; तत्पुरुष (चक्रस्य तीर्थम्)
समादायhaving taken
समादाय:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + दा (धातु) → समादाय (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्/gerund) ‘having taken/collected’
शिलान्stones
शिलान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; Accusative plural
चक्रांकितान्marked with a discus (chakra)
चक्रांकितान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचक्र + अंकित (कृदन्त; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural; विशेषण (of शिलान्); तत्पुरुष (चक्रेण अंकित)
शुभान्auspicious
शुभान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural; विशेषण (of शिलान्)
पूजिताःwere worshipped
पूजिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP; ‘were worshipped’ (subject implied: शिलाः/ते)
पुरुषसूक्तेनwith the Puruṣa-sūkta hymn
पुरुषसूक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुरुष + सूक्त (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular; तत्पुरुष (पुरुषस्य सूक्तम्)
यथोक्तविधिनाby the prescribed method
यथोक्तविधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयथोक्त + विधि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular; तत्पुरुष (यथा उक्तः विधिः तेन)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular (address)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Dvārakā-māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha (Dvārakā)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa) explicitly addressed

Visual Art Cues

Scene: After bathing, the pilgrim offers water to pitṛs, then reverently lifts smooth stones bearing a discus-like mark from Cakratīrtha and performs Vedic worship, chanting the Puruṣasūkta.

Characters & Entities
P
Pitṛs (ancestors)
C
Cakratīrtha
P
Puruṣasūkta

FAQs

Tīrtha-practice integrates devotion and duty: bathing, honoring ancestors, and worship through Vedic hymns together uphold dharma.

Cakratīrtha at Dvārakā, from which auspicious cakra-marked stones are obtained for worship.

Snāna, Pitṛ-tarpaṇa (satisfying ancestors), collecting cakra-marked stones, and worship using the Puruṣasūkta according to proper vidhi.

←Previous Verse
Next Verse→