Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 14›Shloka 23
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

तस्मादिन्द्रपदं नाम सुप्रसिद्धं धरातले । इन्द्रेण स्थापितं लिंगं यस्माद्भावनया सह । प्रसिद्धमिंद्रनाम्ना वा इन्द्रेश्वरमिति स्मृतम्

Transliteration

tasmādindrapadaṃ nāma suprasiddhaṃ dharātale | indreṇa sthāpitaṃ liṃgaṃ yasmādbhāvanayā saha | prasiddhamiṃdranāmnā vā indreśvaramiti smṛtam

Translation

因此，“因陀罗足地”（Indrapada）之名在大地上广为传扬。由于此灵伽由因陀罗以虔敬之心所建立，故亦以因陀罗之名而著称，并被忆念为“因陀罗自在天”（Indreśvara）。

Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ/अपादाने
इन्द्रपदम्Indrapada
इन्द्रपदम्:
Karta/Naamapada (Naming/नाम)
TypeNoun
Rootइन्द्र-पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र नाम-शब्दस्य विशेष्यत्वात् प्रथमा (as a name)
नामnamed/called
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात)
Formनाम-निपातः (particle indicating ‘called/namely’)
सुप्रसिद्धम्very famous
सुप्रसिद्धम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-प्रसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (इन्द्रपदम् इति)
धरातलेon the earth’s surface
धरातले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरा-तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे; षष्ठी-तत्पुरुषः (धरायाः तलम्)
इन्द्रेणby Indra
इन्द्रेण:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (agent in passive)
स्थापितम्installed
स्थापितम्:
Karma-visheshana (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): ‘स्थापित’ (installed); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ
भावनयाwith devotion/faith
भावनया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभावना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणम् (by devotion/faith)
सहtogether with
सह:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (postposition: ‘with’)
प्रसिद्धम्well-known
प्रसिद्धम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (इन्द्रेश्वरम् इति)
इन्द्रनाम्नाby the name ‘Indra’
इन्द्रनाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र-नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य नाम्ना)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: ‘or’)
इन्द्रेश्वरम्Indreśvara
इन्द्रेश्वरम्:
Karma/Naamapada (Name/नाम)
TypeNoun
Rootइन्द्र-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य ईश्वरः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative)
स्मृतम्is remembered/known
स्मृतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्मृतम्’ = is remembered/called
Speaker

Prahlāda (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Indrapada / Indreśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A stone inscription-like tableau: Indra consecrates the liṅga; sages/pilgrims point and speak the names ‘Indrapada’ and ‘Indreśvara’; the scene emphasizes remembrance and renown across the earth.

Characters & Entities
I
Indrapada
I
Indra
I
Indreśvara
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Devotional intention (bhāvanā) sanctifies acts of स्थापना (establishment), making a site and deity-name enduringly sacred and renowned.

Indrapada on earth, together with the Indra-founded Śiva shrine known as Indreśvara.

No new rite is prescribed; the verse explains the tīrtha and liṅga’s fame and naming grounded in Indra’s स्थापना and bhāvanā.

←Previous Verse
Next Verse→